Dofinansowanie na rozpoczęcie działalności gospodarczej pochodzące z Urzędu Pracy to dotacja, z której często korzystają nowi przedsiębiorcy. Warto, zatem ustalić, czy stanowi ona przychód z działalności gospodarczej podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym PIT. Co z wydatkami sfinansowanymi tą dotacją? Czy istnieje zależność pomiędzy tym, na co wydatkowane są środki z dofinansowania a możliwością ujęcia tych wydatków w kosztach uzyskania przychodów?
|
Spis treści:
- Przychód z działalności gospodarczej podlegający opodatkowaniu PIT
- Otrzymanie dotacji a przychód z działalności gospodarczej
- Dofinansowanie na rozpoczęcie działalności gospodarczej
- Dofinansowanie na rozpoczęcie działalności gospodarczej a przychód podatkowy
- Wydatkowanie dofinansowania na rozpoczęcie działalności gospodarczej a koszty uzyskania przychodu
|
Przychód z działalności gospodarczej podlegający opodatkowaniu PIT
Podatek dochodowy od osób fizycznych obejmuje także przychody z działalności gospodarczej.
W nawiązaniu do art. 14 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592 zwanej dalej ustawą o PDOF) przychód z działalności gospodarczej to kwoty, które są należne sprzedawcy i nawet on ich jeszcze nie otrzymał.
Przychód podatkowy (a więc podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym) to kwoty należne sprzedawcy po potrąceniu:
- wartości zwróconych towarów,
- udzielonych bonifikat i skont,
- należnego podatku VAT (u czynnych podatników VAT).
Moment (dzień), w którym powstaje przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym powstaje w dniu wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:
- wystawienia faktury albo
- uregulowania należności.
Czynność, która wystąpiła jako pierwsza (z powyższych trzech) spowoduje obowiązek opodatkowania podatkiem dochodowym PIT.
|
UWAGA!
Jeżeli strony ustalą, że usługa jest rozliczana w okresach rozliczeniowych, za datę powstania przychodu uznaje się ostatni dzień okresu rozliczeniowego określonego w umowie lub na wystawionej fakturze, nie rzadziej niż raz w roku.
Jeżeli pierwsze zdarzenie to uregulowanie (całości lub części) należności, to ten dzień będzie dniem opodatkowania wartości należności podatkiem dochodowym. |
Otrzymanie dotacji a przychód z działalności gospodarczej
Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o PDOF przychodem z działalności gospodarczej są również otrzymane dotacje, subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadczenia otrzymane na pokrycie kosztów albo, jako zwrot wydatków, z wyjątkiem, gdy przychody te są związane z otrzymaniem, zakupem albo wytworzeniem we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych;
Ogólna zasada mówi, że:
- przychodem z działalności gospodarczej są otrzymane dotacje, subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadczenia otrzymane na pokrycie kosztów albo, jako zwrot wydatków – innych niż środki trwałe i wartości niematerialne i prawne podlegające amortyzacji,
- przychodem z działalności gospodarczej nie są przychody związane z otrzymaniem, zakupem albo wytworzeniem we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych.
Dofinansowanie na rozpoczęcie działalności gospodarczej
Osoby bezrobotne, które zamiast podjąć zatrudnienie planują rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej, mogą ubiegać się o jednorazową dotację z Powiatowego Urzędu Pracy na jej uruchomienie. Szczegółowe warunki przyznawania wsparcia określają poszczególne urzędy pracy, dlatego zasady, wysokość dofinansowania oraz wymagania formalne mogą różnić się w zależności od regionu lub właściwego urzędu.
Podstawami prawnymi tego typu dofinansowania jest ustawa z dnia 20.03.2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. z 2025 r. poz. 620) oraz rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21.11.2025 r. w sprawie wniosków i realizacji umów o dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej oraz o refundację kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 1645).
Na mocy art. 147 ustawy rynku pracy i służbach zatrudnienia dofinansowanie na podjęcie działalności gospodarczej z Urzędu Pracy przyznaje Starosta z Funduszu Pracy:
- bezrobotnemu,
- absolwentowi centrum integracji społecznej (osoba, która przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy uczestniczyła w zajęciach w centrum integracji społecznej i otrzymała zaświadczenie o ukończeniu tych zajęć; osoba ta jest absolwentem centrum integracji społecznej przez okres 6 miesięcy od dnia zakończenia zajęć w centrum integracji społecznej),
- absolwentowi klubu integracji społecznej (osoba, która uczestniczyła w klubie integracji społecznej przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada ważne zaświadczenie o ukończeniu tych zajęć oraz zrealizowała postanowienia kontraktu socjalnego),
- poszukującemu pracy niezatrudnionemu i niewykonującemu innej pracy zarobkowej opiekunowi osoby niepełnosprawnej
- jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, w tym na pokrycie kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa związanych z podjęciem tej działalności w wysokości określonej w umowie, nie wyższej jednak niż 6-krotność przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu zawarcia umowy.
Osoba, która ubiega się o to dofinansowanie podejmuje działalność gospodarczą po raz pierwszy. Jeżeli już ją prowadziła (lub prowadzi) wówczas nie otrzyma środków z tego dofinansowania.
Wysokość dofinansowania może się różnić tzn. w różnych miastach wysokość środków może być inna. Maksymalna przyznana kwota dofinansowania na rozpoczęcie działalności z Urzędu Pracy nie może przekroczyć 6-krotność przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu zawarcia umowy (około ponad 57 000 zł).
Program dofinansowania dla osób bezrobotnych obejmuje nie tylko przyznanie środków finansowych na rozpoczęcie działalności gospodarczej, ale również działania przygotowujące do jej uruchomienia. W zależności od zasad obowiązujących w danym urzędzie pracy mogą one obejmować szkolenia, materiały informacyjne, przygotowanie biznesplanu wraz z harmonogramem wydatkowania otrzymanej dotacji oraz spełnienie innych wymogów formalnych niezbędnych do uzyskania dofinansowania. Zanim jednak bezrobotny przystąpi do udziału w tym programie dofinansowania musi podpisać umowę z właściwym dla swojego miejsca zamieszkania Urzędem Pracy.
Ponadto bezrobotny zostanie poinformowany w umowie, iż musi prowadzić działalność gospodarczą przynajmniej 12 miesięcy lub dłużej. Warto wspomnieć, iż bezrobotny w okresie tych 12 miesięcy może zawrzeć jedynie umowę cywilnoprawną z innym przedsiębiorcą. Wykluczone jest zawarcie umowy o pracę z innym przedsiębiorcą.
Po upływie 12 miesięcy Urząd Pracy dokona weryfikacji wydatkowania środków pochodzących z tego dofinansowania. Po tym przedsiębiorca albo zachowa pełną wartość dotacji albo będzie zobowiązany do zwrotu jej części w przypadku niewykorzystania pełnej kwoty dotacji albo wykorzystania niezgodnie z harmonogramem. Dofinansowanie na rozpoczęcie działalności gospodarczej może być wydatkowane na środki trwałe, wyposażenie, usługi, reklamę, materiały, towary.
Należy w tym miejscu dodać, iż wydatki na określone kategorie kosztów stanowią określony procent dofinansowania. To oznacza, że bezrobotny może wydać określoną procentową kwotę z przyznanej dotacji np. na środki trwałe albo materiały i towary.
Dofinansowanie na rozpoczęcie działalności gospodarczej a przychód podatkowy
Zgodnie z wyżej wymienioną ogólną zasadą dofinansowanie na rozpoczęcie działalności, otrzymane z urzędu pracy jest przychodem z działalności gospodarczej a zatem podlega ono opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych PIT.
Moment (dzień) wpływu dofinansowania to dzień, w którym otrzymane dofinansowanie należy objąć podatkiem PIT w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Należy jednak wspomnieć o jednej bardzo ważnej rzeczy.
Powyższe oznacza, że otrzymane dofinansowanie z Urzędu Pracy na rozpoczęcie działalności gospodarczej może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania. Ono wciąż będzie stanowić przychód z działalności gospodarczej, ale zwolniony z opodatkowania podatkiem dochodowym PIT. Niemniej dotyczy to ww. dofinansowania, które zostało przeznaczone na zakup wyposażenia i innych składników, które nie stanowią środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji
Dodatkowo należy zauważyć, iż gdy przedsiębiorca przeznaczy całość lub część tego dofinansowania na zakup środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji to odpowiednio całość lub część otrzymanego dofinansowania nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej.
W tym miejscu powstaje nieco odmienne pytanie.
Czy przedsiębiorca, który otrzymał lub otrzyma z Urzędu Pracy dofinansowanie na rozpoczęcie działalności gospodarczej może zrezygnować ze zwolnienia z jego opodatkowania podatkiem PIT?
W art. 21 ust. 42a ustawy o PDOF występuje wprawdzie taka możliwość, ale dotyczy ona zwolnienia z PIT odnoszącego się do dotacji, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, otrzymanych z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego, czyli zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 129 ustawy o PDOF.
Natomiast otrzymane dofinansowanie z Urzędu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem PIT z art. 21 ust. 1 pkt 121a ustawy o PDOF jak już wcześniej wskazano.
Wydatkowanie dofinansowania na rozpoczęcie działalności gospodarczej a koszty uzyskania przychodu
W przypadku unijnych dotacji – zwolnienie z podatku dochodowego przy ich otrzymaniu jest równe z brakiem możliwości ujęcia wydatków z nich sfinansowanych w kosztach uzyskania przychodów. Jak jest z dofinansowaniem z Urzędu Pracy na rozpoczęcie działalności gospodarczej?
Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 56 ustawy o PDOF kosztami uzyskania przychodów nie są wydatki i koszty bezpośrednio sfinansowane z dochodów (przychodów) pochodzących z różnych programów wsparcia z UE. Należy jednak zauważyć, iż regulacja ta nie zawiera odniesienia do z art. 21 ust. 1 pkt 121a ustawy o PDOF a ten przepis dotyczy bezpośrednio zwolnienia z podatku kwoty otrzymanego dofinansowania z Urzędu Pracy na rozpoczęcie działalności gospodarczej.
Co to oznacza?
Koszty sfinansowane otrzymanym dofinansowaniem z Urzędu Pracy na rozpoczęcie działalności gospodarczej dotyczące nabycia wyposażenia, materiałów, towarów, usług oraz innych składników aniżeli środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych stanowią koszty uzyskania przychodów. Należy pamiętać o zachowaniu warunków uznania wydatków pokrytych ww. dofinansowaniem za koszt uzyskania przychodów:
- muszą być poniesione na cele prowadzonej działalności gospodarczej,
- muszą być ostateczne, czyli faktycznie poniesione przez przedsiębiorcę,
- powinny być poniesione na cele prowadzonej działalności,
- musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy wydatkiem a przychodem,
- powinny być poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów,
- nie znajdują się w ustawowym katalogu wydatków wyłączonych z kosztów uzyskania przychodów,
- muszą być właściwie udokumentowane.
Z kolei art. 23 ust. 1 pkt 45 ustawy o PDOF nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywanych od tej części ich wartości, która odpowiada poniesionym wydatkom na:
- nabycie lub
- wytworzenie we własnym zakresie tych środków lub wartości niematerialnych i prawnych
- zwróconym podatnikowi w jakiejkolwiek formie.
Przykład 1
Osoba fizyczna rozpoczynająca prowadzenie działalności gospodarczej uzyskała z Urzędu Pracy bezzwrotne, jednorazowe dofinansowanie na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Przeznaczyła go na nabycie mebli, materiałów do wyremontowania biura, drobnych sprzętów agd, potrzebnych sprzętów rtv do tego biura niebędącymi jednak środkami trwałymi.
Wszystkie, poniesione koszty sfinansowane ww. dofinansowaniem stanowią u tej osoby koszt uzyskania przychodu.
Przykład 2
Osoba fizyczna rozpoczynająca prowadzenie działalności gospodarczej uzyskała z Urzędu Pracy bezzwrotne, jednorazowe dofinansowanie na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Przeznaczyła go m.in. na zakup małego samochodu o wartości 15 000 zł, który stanowi środek trwały. Pozostałą wartość dotacji przeznaczyła na wyposażenie.
Wszystkie, poniesione koszty na wyposażenie sfinansowane ww. dofinansowaniem stanowią u tej osoby koszt uzyskania przychodu.
Natomiast wydatek na zakup samochodu o wartości 15 000 zł, stanowiącego środek trwały nie będzie stanowił kosztów uzyskania przychodów tzn. odpisy amortyzacyjne obliczone od tej wartości nie będą stanowiły u tej osoby kosztów uzyskania przychodów.
|
UWAGA!
Wydatki na nabycie środków trwałych w postaci odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej tych środków trwałych sfinansowane dofinansowaniem z Urzędu Pracy rozpoczęcie działalności gospodarczej nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodów.
Dla przypomnienia kwota tego dofinansowania przeznaczona na zakup lub wytworzenie środków trwałych nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej. |
Warto w tym miejscu podkreślić znaczenie wartości nabytego ze środków dofinansowania z Urzędu Pracy na rozpoczęcie działalności - środka trwałego.
W przypadku nabycia składników majątku będącymi środkami trwałymi o wartości do 10 000 zł na mocy art. 22f ust. 3 ustawy oraz 22d ustawy o PDOF przedsiębiorca ma prawo:
- zaliczyć ich wartość bezpośrednio w koszty uzyskania przychodów albo
- dokonać jednorazowej amortyzacji albo
- ujmować koszty nabycia poprzez odpisy amortyzacyjne (amortyzacja rozłożona w czasie).
Natomiast to podatnik podejmuje decyzję, w jaki sposób ujmie w kosztach firmy nabyty, niskocenny środek trwały. Niezależnie od tego, jakie rozwiązanie wybierze – nie musi go zgłaszać do urzędu skarbowego.
Autor:
Krzysztof Ulicki
Źródła:
Ustawa z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592).
Ustawa z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622).
Ustawa z dnia 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 843).
Ustawa z dnia 6.03.2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480).
Ustawa z dnia 20.03.2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz. U. z 2025 r. poz. 620).
Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21.11.2025 r. w sprawie wniosków i realizacji umów o dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej oraz o refundację kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 1645).