Dofinansowania z UE a przychód i koszt uzyskania przychodów

Polscy przedsiębiorcy korzystają z bardzo wielu programów dofinansowań w których środki pochodzą z różnych programów UE wspierających poszczególne sektory polskiej gospodarki. Otrzymując takie dofinansowanie należy zweryfikować czy będzie ono podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym PIT czy będzie korzystało ze zwolnienia z tego podatku. Ma to bardzo duże znaczenie, gdyż uzależnia możliwość ujęcia wydatków pokrytych tymi dofinansowaniami w kosztach uzyskania przychodów.

Przychód z działalności gospodarczej podlegający opodatkowaniu PIT

W nawiązaniu do art. 14 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych  (Dz. U. z 2024 r. poz. 226 zwanej dalej ustawą o PDOF) przychód z działalności gospodarczej to kwoty, które są należne sprzedawcy i nawet on ich jeszcze nie otrzymał.

Przychód z działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych PIT po potrąceniu:

• wartości zwróconych towarów,
• udzielonych bonifikat i skont,
• należnego podatku VAT (u czynnych podatników VAT).

Przychód z działalności gospodarczej powstaje i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w dniu wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego, wykonania usługi albo częściowego wykonania usługi, nie później jednak niż w dniu:

1. wystawienia faktury albo
2. uregulowania należności.

Ta czynność, która wystąpi najwcześniej będzie dniem opodatkowania przychodu z działalności.

Dofinansowanie na cele działalności gospodarczej to przychód z działalności. Występujące wyjątki

Jeżeli przedsiębiorca otrzymuje dotacje, subwencje lub inne dofinansowanie z programów pomocowych pochodzących z Unii Europejskiej (przekazanie pomocy dla polskich podmiotów, które następnie organizują konkursy i rozdysponowują środki dla ubiegających się nie przedsiębiorców) to stanowi to u niego przychód z działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o PDOF przychodem z działalności gospodarczej (podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych) są:

1. dotacje,
2. subwencje,
3. dopłaty,
4. inne nieodpłatne świadczenia

- otrzymane na pokrycie kosztów albo, jako zwrot wydatków.

Występuje natomiast wyjątek od tej ogólnej zasady.

Przychodem z działalności gospodarczej nie są otrzymane dofinansowania związane z nabyciem, zakupem albo wytworzeniem we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych.

To powoduje, że odpisy amortyzacyjne od nabytych środków trwałych sfinansowanych:

1. w całości dotacją nie stanowią kosztów uzyskania przychodów,
2. w części otrzymaną dotacją nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w tej części.

Wyraźnemu zaznaczeniu podlega fakt, iż ustawodawca wspomniał tylko o środkach trwałych i wartościach niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

Warto podkreślić, że przedsiębiorca może zrezygnować z korzystania z tego zwolnienia podatkowego. W takim przypadku ma możliwość:

1. zaliczenia do przychodów z działalności gospodarczej otrzymanych dotacji, subwencji, dopłat, innych nieodpłatnych świadczeń lub kwot otrzymanych od agencji wykonawczych – pod warunkiem, że nastąpi to nie później niż do upływu terminu złożenia zeznania rocznego PIT za rok podatkowy, w którym środki te zostały otrzymane,
2. zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych sfinansowanych z tych środków.

Warunkiem skorzystania z powyższego rozwiązania jest złożenie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego pisemnego oświadczenia o zaliczeniu otrzymanych dotacji, subwencji, dopłat, innych nieodpłatnych świadczeń lub kwot otrzymanych od agencji wykonawczych do przychodów z działalności gospodarczej.

Odstępstwa od ogólnej zasady

W tym miejscu należy wyraźnie podkreślić zasadnicze odstępstwo od wyżej wskazanej ogólnej zasady, polegające na tym, że:

1. otrzymanie dotacji, subwencji to przychód z działalności gospodarczej podlegający opodatkowaniu podatkiem PIT,
2. otrzymanie dotacji, subwencji nie jest przychodem z działalności gospodarczej podlegającym opodatkowaniu podatkiem PIT, jeżeli związane jest z nabyciem, zakupem, wytworzeniem środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

Należy pamiętać, że gdy:

1. otrzymana dotacja z UE podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (prawnych) wówczas wydatki z niej sfinansowane będą stanowiły koszty uzyskania przychodów,
2. otrzymana dotacja z UE jest zwolniona z podatku dochodowego od osób fizycznych (prawnych) wówczas wydatki z niej sfinansowane nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodów,
3. otrzymana dotacja z UE nie jest przychodem z działalności gospodarczej wówczas wydatki z niej sfinansowane nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodów.

Przykłady opodatkowania i zwolnienia z opodatkowania otrzymanych dotacji oraz ich wpływu na koszty uzyskania przychodów

Kwestia czy otrzymana dotacja będzie opodatkowania lub zwolniona z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz czy wydatki z niej sfinansowane będą kosztem podatkowym czy też nie zależy od tego skąd pochodzi dofinansowanie oraz na jaki cel ma ono być przeznaczone.

Poniżej przedstawiono kilka linii interpretacyjnych wskazujących, kiedy otrzymanie dotacji z UE będzie zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych oraz kiedy wydatki z niej sfinansowane będą wyłączone z kosztów uzyskania przychodów.

1. Przedsiębiorca prowadzący JDG otrzymał dotację w ramach umowy, której stronami są agencja wykonawcza UE (organ przyznający) oraz Koordynator – jeden z uniwersytetów wraz z innymi beneficjentami.

Projekt dotyczy, jakości gleby, badania są prowadzone przez jednostki w Polsce, Włoszech, Portugalii, Francji i Hiszpanii.

W ramach badań w Polsce - uczestniczy w nich przedsiębiorca jak i inne firmy/instytucje, w tym również jedna z uczelni. Projekt dotyczy kluczowego unijnego programu finansowania badań naukowych i innowacji. Projekt trwa do 30 listopada 2028 r.

Przedsiębiorca otrzymał przedpłatę, którą powinien wykorzystać w pierwszym etapie trwania projektu (1,5 roku) natomiast, gdy jej nie wykorzysta w tym terminie (np. z powodów środowiskowych, pogodowych), będzie musiał zwrócić niewykorzystaną kwotę środków.

W interpretacji indywidualnej z dnia 04.04.2025r. o sygn. 0114-KDIP3-2.4011.2.2025.2.JM Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że „(…) Dla zastosowania zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 137 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymagane jest, zatem, aby środki finansowe były otrzymywane przez uczestnika projektu, jako pomoc udzielona w ramach programu finansowanego z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1, 2 i 4, pkt 5 lit. a i b) i pkt 5a-5d ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Przez uczestników projektu należy natomiast rozumieć osoby, dla których faktycznie przeznaczona jest pomoc udzielona w ramach projektu.

W uzupełnieniu wskazał Pan, że jest Pan uczestnikiem Projektu/Programu. Zgodnie z zawartą umową między (...) a Uniwersytetem w (...) jest Pan osobą, dla której faktycznie przeznaczona jest pomoc udzielona w ramach Projektu/Programu. Otrzymana dotacja stanowi pomoc udzieloną w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1, 2 i 4, pkt 5 lit. a i b i pkt 5a-5d ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Biorąc, zatem pod uwagę, przedstawione przez Pana informacje stwierdzam, że otrzymana od Uniwersytetu dotacja korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 137 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc stanowi przychód zwolniony z podatku dochodowego od osób fizycznych.

Konsekwencją zwolnienia z opodatkowania otrzymanych przez Pana środków, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 137 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest brak możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu prowadzonej działalności gospodarczej wydatków z tych środków sfinansowanych. W konsekwencji, wydatki sfinansowane z dotacji zwolnionej z opodatkowania nie stanowią kosztu podatkowego. (…)”.

2. Spółka pozyskuje środki zewnętrzne na poczet własnych inwestycji - aktualnie realizuje m.in. Projekt pn. „X” finansowany z Europejskiego Funduszu (umowa o dofinansowanie z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej).

Umowa ta obliguje spółkę do realizacji określonych zadań, które będą wykonywane etapami zgodnie z ww. projektem:

• modernizacja, rozbudowa i przebudowa oczyszczalni ścieków oraz budynku kratowni,
• odwierty studni głębinowych,
• wymiana sieci wodociągowych,
• zakup inteligentnego systemu zarządzania siecią wodociągową i stratami wody.

Ponadto w ramach Projektu Spółka realizuje zadania wspomagające związane z zakresem ww. projektu - sprawowanie nadzoru inwestorskiego oraz kontrola rozliczania projektu oraz:

• działania informacyjno-promocyjne, których celem jest upublicznienie informacji o otrzymanym dofinansowaniu dla ogółu społeczeństwa poprzez m.in. umieszczenie tablic informacyjnych w miejscach lokalizacji inwestycji, informacji na stronie internetowej, w mediach społecznościowych,
• związane z projektem stanowiące przede wszystkim koszty osobowe oraz ogólne koszty takie jak: utrzymanie powierzchni biurowych, koszty mediów, usług pocztowych, kurierskich, internetowych itp.

W interpretacji indywidualnej z dnia 24.04.2026r. o sygn. 0114-KDIP3-2.4011.2.2025.2.JM Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że „(…) Z opisu sprawy wynika, iż środki finansowe, które otrzymali Państwo na realizację Projektu, o którym mowa we wniosku, pochodzą ze środków europejskich. Dofinansowanie zostało wypłacone Państwu za pośrednictwem Banku Gospodarstwa Krajowego, który pełni funkcję podmiotu odpowiedzialnego za realizację płatności w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich. Projekt jest realizowany etapami. Zaliczki wypłacane w ramach dofinansowania mają charakter środków przekazywanych na realizację Projektu z obowiązkiem ich późniejszego rozliczenia.

Dofinansowanie ma charakter bezzwrotny, przy czym jego definitywność uzależniona jest od prawidłowej realizacji i rozliczenia Projektu. Środki mogą być przekazywane zarówno w formie zaliczek, jak i refundacji. W przypadku zaliczek środki przekazywane są z góry, natomiast ich ostateczne rozliczenie następuje po zatwierdzeniu wydatków przez instytucję wdrażającą. W zakresie prawidłowo rozliczonych wydatków środki uzyskują charakter definitywnie bezzwrotny.

Zatem otrzymane dofinansowanie, obejmujące zarówno środki przeznaczone na finansowanie kosztów bezpośrednich, jak i koszty pośrednie rozliczane stawką ryczałtową (w tym ewentualną nadwyżkę wynikającą z zastosowania tej metody rozliczenia), stanowi dla Państwa przychód zwolniony z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 52 ustawy o CIT.

Wobec tego kosztem podatkowym są tylko odpisy amortyzacyjne od tej części wartości środka trwałego, która nie została podatnikowi zwrócona w jakiejkolwiek formie.

Zatem, nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodu odpisy amortyzacyjne dokonywane od tej części wartości początkowej środków trwałych, które zostaną sfinansowane otrzymaną dotacją (zwrotem wydatków).

Wobec powyższego, ww. wydatki, jako że nie są objęte refundacją w ramach Projektu i nie będą w przyszłości zwracane Spółce przez jakikolwiek podmiot, winny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 4d-4e ustawy CIT. Natomiast w przypadku, gdyby wydatki te były sfinansowane dotacją to podlegałyby wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT.

 (…)”.

3. Spółka X realizuje projekt X w ramach unijnego konkursu w ramach 1 Priorytetu (FENG) „Wsparcie dla Przedsiębiorców”.

Realizacja projektu dotyczy badań przemysłowych oraz prac rozwojowych.

Rezultatem projektu będzie wartość niematerialna i prawna w postaci: kompletu dokumentacji technicznej i know-how, zarejestrowanego wzoru przemysłowego oraz wyników prac rozwojowych, zakończonych wynikiem pozytywnym i możliwych do wdrożenia w działalności gospodarczej.

W interpretacji indywidualnej z dnia 23.12.2025r. o sygn. 0114-KDIP2-2.4010.518.2025.1.AS Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że „(…)

Otrzymywana dotacja służy wyłącznie sfinansowaniu wydatków związanych z realizacją projektu badawczo-rozwojowego i musi zostać wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem. Faktycznie, nie zaliczą Państwo środków finansowych z otrzymanej dotacji do kosztów uzyskania przychodów, w myśl art. 16 ust. 1 pkt 48 ustawy o CIT.

Tak samo w kosztach nie ujmiecie odpisów z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywanych, według zasad określonych w art. 16a-16m, od tej części ich wartości, która odpowiada poniesionym wydatkom na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie tych środków lub wartości niematerialnych i prawnych, odliczonym od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym albo zwróconym podatnikowi w jakiejkolwiek formie.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej środków trwałych wytworzonych w ramach projektu nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodów w części, w jakiej ich wytworzenie zostanie dofinasowane.

Konkludując, w związku z otrzymywanymi przez Państwa środkami finansowymi pochodzącymi z dotacji udzielonej Spółce na realizację projektu badawczo-rozwojowego pt. (…) uzyskują Państwo przychód podatkowy.

Natomiast program dotyczący dofinansowania przedsięwzięcia dotacją z Programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021-2027 (FENG) spełnia kryteria określone w art. 17 ust. 1 pkt 21 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, tj.:

• obejmuje dotację udzieloną ze środków finansowych otrzymanych z Unii Europejskiej na realizację projektu B+R,
• otrzymywane środki pomocowe z tytułu dotacji są przeznaczone na pokrycie kosztów albo jako zwrot wydatków dotyczących środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, od których dokonują Państwo odpisów amortyzacyjnych zgodnie z art. 16a-16m,

- wówczas należy uznać, że otrzymywane w ramach tego Programu środki pomocowe stanowią dla Państwa przychód zwolniony z opodatkowania.  (…)”.

Autor:

Krzysztof Ulicki

Źródła:

Ustawa z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592).

Ustawa z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 554).

Ustawa z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622).

Ustawa z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775).

Ustawa z dnia 6.03.2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480).

Interpretacja indywidualna z dnia 04.04.2025r. o sygn. 0114-KDIP3-2.4011.2.2025.2.JM.

Interpretacja indywidualna z dnia 24.04.2026r. o sygn. 0114-KDIP3-2.4011.2.2025.2.JM.

Interpretacja indywidualna z dnia 23.12.2025r. o sygn. 0114-KDIP2-2.4010.518.2025.1.AS.