Zakupy towaru opodatkowanego VAT według VAT-MARŻY

Zakup towaru na fakturę VAT-MARŻA wywołuje inne skutki podatkowe w VAT niż zakup na podstawie standardowej faktury z doliczonym podatkiem VAT.

W przypadku przedsiębiorcy nabywającego towar podstawowa różnica polega na tym, że z faktury VAT-marża nie można odliczyć podatku VAT naliczonego, ponieważ nie jest on na niej wykazywany. Nie oznacza to jednak, że fakturę zakupu można pominąć w rozliczeniach podatkowych. Wartość wynikająca z takiej faktury może bowiem stanowić koszt uzyskania przychodu, na zasadach określonych w przepisach podatkowych.

Drugą istotną kwestią jest moment sprzedaży towaru nabytego na podstawie faktury VAT-marża. Dlatego tak ważne jest prawidłowe rozliczenie otrzymanej faktury zarówno na potrzeby podatku VAT, jak i podatku dochodowego, a także właściwe ujęcie zakupu i późniejszej sprzedaży towaru w rozliczeniach podatkowych.

Procedura VAT-MARŻA

Podstawą prawną rozliczania na gruncie VAT zrealizowanej sprzedaży przy pomocy VAT-MARŻY jest art. 119 oraz art. 120 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775 zwanej dalej ustawą o VAT).

Procedura VAT-MARŻA polega na tym, iż sprzedawca ma prawo zbyć towary i usługi, a sprzedaż niektórych z nich (są one wymienione w ustawie o VAT) opodatkować podatkiem VAT obliczanym nie od całej ceny sprzedaży a od różnicy między ceną zakupu towarów a ich ceną sprzedaży. W procedurze VAT-MARŻA podatek VAT od dokonanej sprzedaży oblicza się od podstawy, która to jest różnicą między ceną zakupu a ceną sprzedaży towaru, usługi.

Procedura ta dotyczy tylko towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich, antyków nabytych od określonych kategorii sprzedawców i nie może być stosowana do sprzedaży nowych towarów tylko dlatego, że podatnik chce opodatkować VAT wyłącznie od uzyskanej różnicy cen.

Rozliczenie VAT według procedury VAT-MARŻA można dokonać także przy sprzedaży usług turystyki.

Nabywca otrzymał fakturę dokumentującą zakup towarów rozliczanych VAT-MARŻĄ

Otrzymana przez nabywcę faktura dokumentująca sprzedaż w procedurze VAT-MARŻY nie funkcjonuje na gruncie VAT jak standardowa faktura VAT. Nie zawiera ona w ogóle kwoty VAT. Musi natomiast zawierać adnotację o zastosowaniu tej procedury - „procedura marży – towary używane”.

Dla nabywcy taka faktura oznacza, że nie może z niej odliczyć podatku VAT naliczonego, bez znaczenia pozostaje w tym wypadku status podatkowy VAT nabywcy.

Przykład 1

Przedsiębiorca kupuje używany komputer za 6 150 zł. Sprzedawca wystawia fakturę z oznaczeniem „procedura marży – towary używane”. Na dokumencie nie pojawia się VAT w wysokości 1 150 zł, tak jak miałoby to miejsce przy zwykłej fakturze brutto 6 150 zł zawierającej 23% VAT.

Nabywca nie może więc przyjąć, że w cenie zakupu znajduje się 1 150 zł podatku VAT naliczonego do odliczenia.

Cena 6 150 zł jest dla potrzeb VAT ceną nabycia towaru. Brak prawa do odliczenia wynika z charakteru procedury marży, a nie z tego, że sprzedawca popełnił błąd przy wystawianiu faktury.

Faktura dokumentującą zakup towarów rozliczanych VAT-MARŻĄ a ewidencja i deklaracja JPK_V7X

Nabywca nie ujmuje faktury dokumentującej zakup towarów rozliczanych przy pomocy VAT-MARŻY w ewidencji JPK_V7X zakupu ani w deklaracji JPK_V7X ani w miesiącu otrzymania, ani w trzech kolejnych miesiącach ani w dwóch kolejnych kwartałach.

Moment ujęcia takiej faktury w ww. ewidencji to data sprzedaży towarów z tej faktury. Jeżeli nabywca – czynny podatnik VAT nabył towary używane albo dzieła sztuki, przedmioty kolekcjonerskie lub antyki na podstawie faktury rozliczającej procedurę VAT-MARŻA to w momencie ich sprzedaży może on:

1. zastosować ogólne zasady opodatkowania VAT, albo

2. zastosować procedurę VAT-MARŻA (przy spełnieniu warunków użycia rozliczenia VAT od sprzedaży przy pomocy VAT-MARŻY).

Jeżeli nabywca dokona następnie odsprzedaży towaru z zastosowaniem procedury VAT-marża, będzie potrzebował faktury zakupu lub innego dokumentu potwierdzającego jego nabycie, np. umowy kupna. Dokument ten będzie podstawą do prawidłowego ustalenia marży i rozliczenia podatku VAT od sprzedaży. Zarówno dokument zakupu, jak i faktura sprzedaży należy odpowiednio uwzględnić w ewidencji VAT oraz rozliczeniu JPK_V7X za właściwy okres.

Nabywca otrzymał od kontrahenta spoza Polski fakturę dokumentującą zakup towarów rozliczanych VAT-MARŻĄ

Polski przedsiębiorca kupując towary od kontrahentów z UE spoza Polski może natrafić na różnego typu transakcje zakup, m.in.:

1. wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów,

2. import towarów,

3. import towarów z wewnątrzwspólnotowym nabyciem towarów,

4. nabycie w procedurze VAT-MARŻA,

5. nabycie od zagranicznego konsumenta,

6. pozostałe nabycia.

Jak widać zakup rzeczy ruchomej np. używanego samochodu od zagranicznego przedsiębiorcy może być dokonany poprzez różnego rodzaju transakcje.

W tym miejscu należy podkreślić, iż unijny sprzedawca, gdy ma prawo może również zastosować procedurę VAT-MARŻA dla rozliczenia VAT od danej sprzedaży według reguł właściwych dla swojego kraju siedziby działalności.

Kluczowym jest, aby polski przedsiębiorca sprawdził czy dany zakup jest faktycznie objęty VAT-MARŻĄ przez unijnego sprzedawcę i nie stanowi w polskiej firmie WNT.

Druga sprawa – kwestia dalszej odsprzedaży. Powyższa weryfikacja przez polskiego przedsiębiorcę jest konieczna także po to, aby w momencie sprzedaży mógł zastosować polską procedurę VAT-MARŻA dla rozliczenia VAT (od tej sprzedaży). Jeżeli unijny sprzedawca zastosował odpowiednik polskiej procedury VAT-MARŻA i dokumentacja jednoznacznie to potwierdza wówczas nabycie to nie jest traktowane jako wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów a polski nabywca przy dalszej odsprzedaży będzie miał prawo do zastosowania VAT-MARŻY (przy spełnieniu pozostałych warunków). Takiego nabycia polska firma nie wykazuje w ewidencji i deklaracji JPK_V7X na moment zakupu oraz nie ma prawa do odliczenia VAT. W momencie sprzedaży polski przedsiębiorca ujmuje fakturę zakupu.

W tej sytuacji cała kwota brutto z otrzymanej od zagranicznego kontrahenta faktury VAT-MARŻA stanowi koszt uzyskania przychodów w prowadzonej działalności gospodarczej w Polsce, (jeżeli oczywiście wydatek w polskiej firmie spełnia warunki uznania go za koszt podatkowy. Jeżeli unijny sprzedawca nie zastosował odpowiednika polskiej procedury VAT-MARŻA a realizuje wewnątrzwspólnotową dostawę towarów i dokumentacja jednoznacznie to potwierdza wówczas polski przedsiębiorca rozpoznaje u siebie WNT i rozlicza w ewidencji i deklaracji JPK_V7X według właściwych zasad.

Co więcej przy dalszej odsprzedaży nie będzie miał prawa do zastosowania VAT-MARŻY z uwagi na to, iż nabycie stanowiło WNT.

Faktura dokumentująca zakup towarów rozliczanych VAT-MARŻĄ a koszty podatkowe

Na gruncie PIT albo CIT ujęcie w kosztach podatkowych zakupu towarów rozliczanych VAT-MARŻĄ wygląda tak samo jak w przypadku faktur dokumentujących zakup towarów korzystających ze zwolnienia z VAT.

Jeżeli przedsiębiorca nabywa towar handlowy na podstawie faktury VAT-MARŻA, to na tej fakturze nie występuje podatek VAT naliczony do odliczenia (nie występuje jakakolwiek kwota podatku VAT). W konsekwencji łączna wartość zakupu z faktury stanowiąca wydatek związany z działalnością gospodarczą jest ujmowana kosztach podatkowych (oczywiście, jeżeli spełnia warunki kosztu uzyskania przychodów).

Przykład 2

Przedsiębiorca będący czynnym podatnikiem VAT nabył do firmy używaną kamerę video. Wartość kamery na fakturze to 5 800 zł. Na fakturze widnieje napis – „procedura marży – towary używane”. Przedsiębiorca ujmuje tę fakturę (kwotę 5 800 zł) w PIT na moment zakupu tylko w księgach podatkowych – PKPiR w kolumnie nr 12 - zakup towarów albo w kolumnie nr 13 - pozostałe wydatki w zależności od tego, czym jest dany zakup (towarem do dalszej odsprzedaży albo kosztem wyposażenia).

W księgach rachunkowych (w PIT albo w CIT) kwotę 5 800 zł zakup ten ujmuje w zależności od tego, co jest przedmiotem zakupu np:

1. ujmuje bezpośrednio w zespole „4” (lub dodatkowo „5”) jeżeli zakup ten to koszt działalności a nie towar,

2. ujmuje na koncie zespołu „3” jeżeli zakup ten stanowi nabycie materiału, towaru będącego przedmiotem dalszej sprzedaży.

Niekiedy wystąpią dodatkowe koszty zakupu

Przedsiębiorca, który otrzymuje fakturę VAT-MARŻĘ za zakup towarów powinien pamiętać, iż przy tym zakupie mogą wystąpić koszty towarzyszące, tzn. powiązane z tym nabyciem, które stanowią dodatkowy element należności (wynagrodzenia) dla sprzedawcy.

Art. 120 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy o VAT wspomina, że sprzedawca, który ustala cenę sprzedaży dla zbywanego towaru wówczas bierze pod uwagę nie tylko cenę zakupu, ale i transport, opłatę aukcyjną, obsługę dokumentów czy inne wydatki związane z zakupem.

Przykład 3

Przedsiębiorca zakupił auto osobowe za kwotę 35 000 zł. Sprzedawca naliczył nabywcy dodatkowo kwotą 1 500 zł za transport i obsługę transakcji. Jeżeli dodatkowa należność jest elementem wynagrodzenia sprzedawcy, wówczas całkowity koszt nabycia wynosi 36 500 zł.

W dalszym efekcie, gdy nabywca zdecyduje się po pewnym czasie sprzedać to auto, to stosując VAT-MARŻĘ ustali koszt nabycia na kwotę właśnie 36 500 zł. Wyższy koszt nabycia w tym wypadku spowoduje niższy podatek VAT należny ze sprzedaży auta.

Im wyższa prawidłowo ustalona kwota nabycia, tym niższa marża podlegająca opodatkowaniu VAT. Zatem ma to bezpośredni wpływ na wysokość VAT z tej sprzedaży.

Powyższe potwierdza najnowsza praktyka interpretacyjna m.in. w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 11.03.2026 r. o sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.39.2026.3.MK, w której wskazuje, że „(…) Jak wskazano powyżej, przez kwotę nabycia należy rozumieć wszystko, co stanowi wynagrodzenie, które pierwotny sprzedawca towaru otrzymał od podatnika (nabywcy). Tak rozumiana cena towaru (kwota nabycia) obejmuje wszystkie koszty związane z transakcją, jeżeli nabywca towaru (kupujący) ponosi ciężar tych opłat płacąc za nie dostawcy. Do kwoty nabycia, o której mowa wyżej, nie mogą zostać zaliczone koszty, które nie zostały zapłacone i nie są należne dostawcy towaru.

W przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności wskazać należy, że wszystkie faktury związane z nabywanymi przez Pana samochodami (tj. faktura za pojazd, faktura za obsługę dokumentów, obsługę auta, opłatę aukcyjną oraz faktura za transport pojazdu), które będzie Pan otrzymywał w związku z nabyciem samochodu będą wystawione przez jeden (ten sam) podmiot tj. np. podmiot posiadający centralny ośrodek działalności gospodarczej na terenie Niemiec oraz jego oddziały zarejestrowane dla celów podatku od wartości dodanej (VAT) w innych państwach.

Jednocześnie, ustalając wartość nabycia samochodu może Pan uwzględnić kwotę nabycia samochodu oraz koszty związane z transakcją zakupu samochodu, które Pan zapłacił dostawcy samochodu, tj. obsługę dokumentów, obsługę auta i opłatę aukcyjną oraz transport auta, zgodnie z art. 120 ust. 1 pkt 6 ustawy o VAT.

Należy więc uznać, że przy określeniu kwoty nabycia przedmiotowego samochodu w celu zastosowania procedury VAT-marża przy jego odsprzedaży, może Pan uwzględnić oprócz kwoty nabycia samochodu z faktury marża za pojazd otrzymanej z oddziału w ... również opłaty za obsługę auta, obsługę dokumentów i opłatę aukcyjną z faktury otrzymanej z centrali w .... Może Pan również uwzględnić w kwocie nabycia samochodu w celu zastosowania VAT-marża przy jego odsprzedaży kwotę transportu auta do kraju z faktury marża wystawionej przez centralę w .... (…)”.

Autor:

Krzysztof Ulicki

Źródła:

Ustawa z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775).

Ustawa z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592).

Ustawa z dnia 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 843).

Ustawa z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 554).

Ustawa z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2026 r. poz. 622).

Ustawa z dnia 6.03.2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480).

Interpretacja indywidualna z dnia 11.03.2026 r. o sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.39.2026.3.MK.