Co można zrobić z nadpłatą rocznej składki zdrowotnej także z tytułu korekty składanej do 5 lat

Osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, opodatkowane podatkiem liniowym, według skali podatkowej lub ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, złożyły już roczne rozliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne za 2025 r. Część przedsiębiorców, w związku z wykrytymi błędami lub zmianą danych mających wpływ na wysokość składki, będzie zobowiązana do złożenia korekty rocznego rozliczenia składki zdrowotnej.

Co jednak w sytuacji, gdy w wyniku rocznego rozliczenia składki zdrowotnej lub jego korekty powstanie nadpłata składki zdrowotnej? Jakie możliwości postępowania z nadpłatą ma przedsiębiorca i jakie warunki musi spełnić, aby ją odzyskać lub rozliczyć?

Wynik rocznego rozliczenia składki zdrowotnej lub korekty tego rozliczenia

W nawiązaniu do art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199 zwanej dalej ustawą o SUS) oraz art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461 zwanej dalej ustawą o NFZ) przedsiębiorcy zobowiązani do złożenia rocznego rozliczenia składki zdrowotnej już tego dokonali. Część z nich będzie zmuszona przedłożyć korektę tego rozliczenia.

Przedsiębiorca, który złożył:

1. roczne rozliczenie składki zdrowotnej,
2. korektę rocznego rozliczenia składki zdrowotnej

- za 2025r. otrzyma w wyniku tej czynności nadpłatę składki zdrowotnej albo niedopłatę składki zdrowotnej.

W przypadku nadpłaty rocznej składki zdrowotnej ma do dyspozycji dwie opcje postępowania.

Nadpłata składki zdrowotnej wynikająca z rocznego rozliczenia składki zdrowotnej albo z korekty tego rozliczenia

Roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2025r. albo jego korektę przedsiębiorcy sporządzili za pomocą deklaracji ZUS DRA albo ZUS DRA + ZUS RCA (w firmie występują pracownicy, zleceniobiorcy) za okres 04/2026r.

Co w sytuacji, kiedy w wyniku rocznego rozliczenia składki zdrowotnej lub korekty tego rozliczenia wystąpiła nadpłata rocznej składki zdrowotnej?

Nadpłata rocznej składki zdrowotnej może także powstać na skutek korekty rocznego rozliczenia składki zdrowotnej.

Zwrot nadpłaty rocznej składki zdrowotnej wynikającej z rocznego rozliczenia składki zdrowotnej lub korekty

U przedsiębiorcy, u którego na skutek rocznego rozliczenia składki zdrowotnej lub jego korekty powstała nadpłata tej składki, może ubiegać się o jej zwrot.

W tym celu na mocy art. 81 ust. 2m ustawy o NFZ składał wniosek o zwrot nadpłaty za pomocą formularza RZS-R, który był dostępny automatycznie w PUE ZUS najczęściej po jednym lub po dwóch dniach od dnia wysłania rocznego rozliczenia składki zdrowotnej.

Jaki był termin złożenia wniosku RZS-R o zwrot nadpłaty rocznej składki zdrowotnej na konto przedsiębiorcy?

Formularz RZS-R zawiera podstawowe dane jak identyfikator podatkowy, nazwa, dane adresowe przedsiębiorcy (płatnika składek) niemniej, gdy wniosek pojawia się na koncie PUE ZUS wówczas powinien już być automatycznie uzupełniony w te dane. To jednak nie wszystko. ZUS powinien sam uzupełnić również takie dane jak:

• stosowaną formę opodatkowania,
• dochód (przychód) z prowadzonej działalności

- za rok składkowy, czyli rok dokonanego rocznego rozliczenia składki zdrowotnej lub korekty tego rozliczenia.

ZUS samodzielnie uzupełniał w RZS-R kwotę nadpłaty wynikającej z rocznego rozliczenia składki zdrowotnej. Przedsiębiorca uzupełniając formularz RZS-R zawsze może podać rachunek bankowy, na który wpłynie kwota nadpłaty, który:

1. prowadzony jest w Polsce lub
2. założony jest w państwie członkowskim UE/EFTA.

Podany w RZS-R rachunek bankowy musi być oczywiście uprzednio zgłoszony do ZUS za pomocą aktualizacji CEIDG (w przypadku jednoosobowej działalności, wspólnika spółki cywilnej) albo formularza NIP-7 bądź jego aktualizacji NIP-7 (w przypadku wspólnika spółki jawnej, wspólnika spółki partnerskiej). Po przesłaniu przez PUE ZUS formularza RZS-R przedsiębiorca oczekuje na przelew nadpłaty rocznej składki zdrowotnej od ZUS.

Natomiast ZUS po dokonaniu weryfikacji konta przedsiębiorcy może wydać decyzję odmowną.

W tym miejscu należy wspomnieć o jednej bardzo ważnej kwestii. Jeżeli przedsiębiorca ubiegał się o zwrot nadpłaty rocznej składki zdrowotnej za 2025r. (składał wniosek RZS-R) a następnie składał korektę tego rozliczenia, wówczas musiał ją wysłać do ZUS najdalej do dnia złożenia wniosku RZS-R.

Co natomiast w sytuacji, kiedy korektę rocznego rozliczenia rocznego złożył po 1 czerwca 2026r.?

Pozostawienie nadpłaty z rocznego rozliczenia składki zdrowotnej na koncie ZUS przedsiębiorcy

Na koniec warto przypomnieć, że przedsiębiorca nie ma obowiązku składania wniosku o zwrot nadpłaty rocznej składki zdrowotnej. Może to zrobić dobrowolnie, ale nie musi. Jeżeli nie będzie wnioskował o zwrot tej nadpłaty, nie będzie posiadał żadnych zaległości i pozostawi ją na koncie wówczas ZUS rozliczy ją na poczet kolejnych zobowiązań w składkach ZUS najdalej do końca danego roku kalendarzowego tj. do końca roku, w którym przedsiębiorca składał roczne rozliczenie składki zdrowotnej.

Autor:

Krzysztof Ulicki

Źródła:

Ustawa z dnia 17.11.1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468).

Ustawa z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592).

Ustawa z dnia 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 843).

Ustawa z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199).

Ustawa z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461).

Ustawa z dnia 29.08.1997 - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111).