Korekta rocznego rozliczenia składki zdrowotnej za 2025 rok u podatników na zasadach ogólnych do 5 lat

Przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą i stosujący zasady ogólne opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej co roku sporządzają roczne rozliczenie składki zdrowotnej. Problem w tym, że w tym rozliczeniu pojawia się wiele różnych błędów. Co więcej prawidłowe ustalenie rocznej podstawy składki zdrowotnej nie jest wcale takie proste.

W jaki więc sposób dokonać korekty rocznej rozliczenia składki zdrowotnej zarówno przed 1 lipca 2026r. jak i po 1 lipca 2026r.?

Którzy przedsiębiorcy stosujący zasady ogólne mają obowiązek złożenia rocznego rozliczenia składki zdrowotnej jak i jego korekty

Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 1461 zwanej dalej ustawą o opiece zdrowotnej) obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu podlegają m.in.: osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność.

W nawiązaniu do art. 81 ustawy o opiece zdrowotnej zobligowanymi do sporządzenia rocznego rozliczenia składki zdrowotnej lub dodatkowo korekty tegoż rozliczenia są osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność i stosujący formę opodatkowania:

1. ryczałt ewidencjonowany,
2. podatek liniowy,
3. skala podatkowa.

Tymi osobami są:

• osoby prowadzące jednoosobowe działalności (również z pracownikami),
• wspólnicy spółek jawnych,
• wspólnicy spółek cywilnych,
• wspólnicy spółek partnerskich.

Pozostali wspólnicy spółek osobowych i kapitałowych, mimo że w określonych przypadkach są uznawani na gruncie przepisów o ubezpieczeniach społecznych za osoby prowadzące pozarolniczą działalność, nie są objęci obowiązkiem rocznego rozliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Korekta rocznego rozliczenia składki zdrowotnej to poprawienie błędów widniejących w złożonym, pierwotnym rocznym rozliczeniu składki zdrowotnej (niekiedy także i w miesięcznych deklaracjach ZUS). Przyczynami korekty rocznego rozliczenia składki zdrowotnej mogą być:

• przychody z działalności wykazane w nieprawidłowej wysokości,
• koszty uzyskania przychodów wykazane w nieprawidłowej wysokości,
• składki ZUS społeczne odliczone w nieprawidłowej wysokości,
• błędy rachunkowe,
• korekty zeznań rocznych PIT,
• błędy w sumach należnych, miesięcznych składek zdrowotnych,
• zmiana formy opodatkowania,
• błędy w różnicach remanentowych,
• ujęcie przychodów i kosztów z okresu zwolnienia z ubezpieczenia zdrowotnego, zwolnienia z podatku dochodowego, zawieszenia działalności gospodarczej.

Termin rocznego rozliczenia składki zdrowotnej a termin korekty tego rozliczenia

Jeżeli przedsiębiorca zauważy błąd w przesłanym już rocznym rozliczeniu składki zdrowotnej wówczas bez wezwania od ZUS ma obowiązek złożyć korektę rocznego rozliczenia składki zdrowotnej.

Termin sporządzenia rocznego rozliczenia składki zdrowotnej za 2025 r. przypadał na 20 maja 2026 r. Termin sporządzenia korekty tego rozliczenia to już zupełnie odrębna kwestia, bowiem jest ona zależna od tego, w jakim czasie jest składana.

Termin sporządzenia korekty rocznego rozliczenia składki zdrowotnej za 2025r.:

• do 1 lipca 2026 r., gdy przedsiębiorca nie składał wniosku o zwrot nadpłaty (na druku RZS-R) albo
• w dniu złożenia wniosku o zwrot nadpłaty (na druku RZS-R) - ostateczny termin złożenia tego druku za 2025 r. przypadał 1 czerwca 2026 r.,
• po 1 lipca 2026 r. a maksymalnie w ciągu 5 lat.

Należy podkreślić, iż w ww. terminach przedsiębiorca ma obowiązek dopłacić składkę zdrowotną, jeżeli na skutek złożonej korekty wystąpiła niedopłata tej składki. Natomiast, gdy korekta zeznania rocznego będzie złożona po 1 lipca 2026 r. wówczas reguły składania korekty jak i dopłaty składki zdrowotnej w przypadku powstania niedopłaty, (ale też dysponowania nadpłatą, jeżeli by wystąpiła) ulegają zmianie.

Zanim jednak przedsiębiorca przystąpi do sporządzenia korekty rocznego rozliczenia składki zdrowotnej za 2025 r. powinien pamiętać o sprawdzeniu:

• roku składkowego,
• faktycznego okresu prowadzenia działalności w roku 2025,
• przychodów i kosztów w roku 2025, których nie należy wliczać do podstawy obliczenia składki zdrowotnej (chodzi o dochód zwolniony z podatku dochodowego od osób fizycznych),
• sumy należnych i zapłaconych a także odliczonych w 2025 r. składek ZUS społecznych,
• sumy należnych i zapłaconych składek ZUS zdrowotnych.

Roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2025 r. jak i jego korektę przedsiębiorcy na zasadach ogólnych dokonują za pomocą:

1. deklaracji ZUS DRA, jeżeli nie zatrudniają pracowników, zleceniobiorców, osób współpracujących albo
2. ZUS RCA (składanym wraz z ZUS DRA), jeżeli zatrudniają pracowników, zleceniobiorców, osoby współpracujące.

Natomiast, gdy przedsiębiorca dostrzeże błędy w przesłanym rocznym rozliczeniu składki zdrowotnej za 2025 r., wówczas musi sporządzić i przesłać do ZUS korektę tego rozliczenia składając:

1. korektę deklaracji ZUS DRA albo RCA i DRA za miesiące, w który popełnił błąd – jeżeli konieczna jest korekta deklaracji miesięcznych (o tym w dalszej części publikacji), oraz
2. korektę deklaracji ZUS DRA albo RCA i DRA za 04/2026 r.

Korekty rocznego rozliczenie składki zdrowotnej za 2025 r. przedsiębiorca dokonuje także w ww. formularzach, ale wypełniając je wpisuje początek identyfikatora formularza jako „02” (lub „03” gdy dokonuje drugiej korekty).

Ile wynosiła miesięczna i roczna składka zdrowotna na zasadach ogólnych w 2025 roku

Przedsiębiorców stosujących w 2025 r. formę opodatkowania skalę podatkową albo podatek liniowy obowiązywały minimalna składka zdrowotna zarówno miesięczna jak i roczna, jeżeli dochód z działalności za cały 2025 r. albo miesięczny dochód w 2025 r. ustalany narastająco od początku roku nie przekroczył kwot przedstawionych w poniższej tabeli.

Miesięczna składka na ubezpieczenie zdrowotne za każdy miesiąc 2025 r. wynosi:

1. 9% podstawy wymiaru składki – w przypadku podatników opodatkowanych według skali podatkowej,
2. 4,9% podstawy wymiaru składki – w przypadku podatników opodatkowanych podatkiem liniowym.

Podstawę wymiaru składki stanowi dochód osiągnięty za miesiąc poprzedni, pomniejszony o zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne, ustalony w sposób narastający od początku roku do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, za który należna jest składka. Od tak ustalonego dochodu odejmuje się dochody z poszczególnych miesięcy, od których zostały już obliczone i opłacone miesięczne składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Tak obliczona miesięczna składka zdrowotna nie może być niższa niż minimalna składka zdrowotna przedstawiona w powyższej tabeli.

Roczna składka zdrowotna za 2025 r. wynosi:

1. 9% w przypadku skali podatkowej albo
2. 4,9% w przypadku podatku liniowego

- od rocznej podstawy zdrowotnej.

Minimalna roczna podstawa zdrowotna za 2025 r. na zasadach ogólnych to iloczyn:

• ilości miesięcy prowadzenia działalności w roku kalendarzowym, za który ustalana ta składka, oraz
• 75% z kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującej w pierwszym dniu roku składkowego, czyli na dzień 01.02.2025r. a więc 4 666 zł.

Tak obliczona roczna składka zdrowotna nie może być niższa niż minimalna roczna składka zdrowotna przedstawiona w powyższej tabeli. Warto zaznaczyć, że gdy roczny dochód, czyli za 2025 r. z działalności gospodarczej na podatku liniowym będzie równy lub większy niż 77 132 zł wówczas składka zdrowotna wyniesie więcej niż minimalna roczna składka zdrowotna (więcej niż 3 779,46 zł).

Zasady obliczenia rocznej składki zdrowotnej za 2025 r. właściwe także w przypadku sporządzania korekty

Zasady obliczenia rocznej składki zdrowotnej za 2025 r. dla składnej korekty są takie same jak dla złożonego już rozliczenia pierwotnego. Zostały one opisane w art. 81 ust. 2 ustawy o NFZ. W pierwszej kolejności przedsiębiorca ustala rok składkowy. W zasadach ogólnych to okres od 1 lutego 2025 r. do 31 stycznia 2026 r. i obejmuje on dochód z działalności za okres od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2025 r.

Po zakończeniu roku składkowego przedsiębiorca porównuje sumę miesięcznych, należnych składek (wynikających ze składanych miesięcznych deklaracji ZUS) z obliczoną roczną składką zdrowotną. W ten sposób otrzyma niedopłatę albo nadpłatę rocznej składki zdrowotnej. Przedsiębiorcy na zasadach ogólnych porównują zatem sumę miesięcznych należnych składek zdrowotnych za miesiące od 02 / 2025 r. do 01 / 2026 r. z ustaloną roczną składką zdrowotną za 2025 r.

W drugiej kolejności muszą zweryfikować liczbę miesięcy faktycznego prowadzenia działalności w 2025 r., czyli okresu, w którym podlegali pod ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzonej działalności. Do liczby miesięcy podlegania pod ubezpieczenie zdrowotne przedsiębiorca nie wlicza okresu:

• zawieszenia prowadzenia działalności,
• korzystania ze zwolnień z obowiązku opłacania składki zdrowotnej,
• korzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych PIT,
• niepodlegania pod ubezpieczenie zdrowotne z pozostałych przyczyn.

Ma to bezpośrednie przełożenie na podstawę rocznej składki zdrowotnej za 2025 r., bowiem z przychodów i kosztów, a więc z rocznego dochodu będącego tą podstawą rocznej składki zdrowotnej przedsiębiorca zgodnie z art. 81 ust. 2zd ustawy o NFZ wyłącza uzyskane przychody i poniesione koszty z działalności osiągnięte:

1. w okresie zwolnienia z opłacania składki zdrowotnej,
2. w okresie niepodlegania składce zdrowotnej,
3. nieprowadzenia działalności,
4. zawieszenia działalności,
5. z tytułu zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych PIT (np. ulga dla rodzin wielodzietnych, ulga dla młodych, ulga dla seniora),
6. z tytułu niepodlegania opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych PIT,
7. z tytułu sprzedaży środków trwałych,
8. związane z realizacją nowych inwestycji – dotyczy wykorzystania ulgi na badania i rozwój w związku z działalnością prowadzoną w specjalnych strefach ekonomicznych.

Dochód z działalności ustalony na cele obliczenia rocznej (i miesięcznej) składki zdrowotnej nie może być pomniejszony o:

• poniesione straty podatkowe z 5 ostatnich lat oraz
• ulgi podatkowe.

Dochód z działalności dla celów podatku dochodowego PIT, ale też dla celów rocznej składki zdrowotnej za 2025r. musi uwzględniać różnicę remanentów (z końca roku i z początku roku). Zatem przedsiębiorca:

• zmniejsza dochód z działalności (który jest jednocześnie podstawą rocznej składki zdrowotnej), gdy remanent końcowy jest niższy od remanentu początkowego (zmniejsza dochód o różnicę w tych remanentach), albo
• nie powiększa dochodu z działalności o różnicę pomiędzy remanentami, gdy remanent końcowy jest wyższy od remanentu początkowego.

Po wyłączeniu ww. kategorii przychodów i kosztów i ustaleniu remanentu na koniec 2025 r. przedsiębiorca może obniżyć tak ustalony roczny dochód z działalności o zapłacone składki ZUS społeczne według schematu poniżej.

Tak obliczony dochód podatnik porównuje z minimalną roczną podstawą wymiaru składki zdrowotnej wskazaną w tabeli – „Minimalne składki zdrowotne na zasadach ogólnych obowiązujące za 2025 r. oraz za miesiące 2025 r.”.

Jak skorygować roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2025 rok u przedsiębiorców na zasadach ogólnych

Jeżeli przedsiębiorca składał druk RZS-R o zwrot nadpłaty w terminie do dnia 01.06.2026 r. wówczas korektę musiał złożyć w terminie do dnia złożenia tego wniosku RZS-R. Jeżeli natomiast nie składał druku RZS-R o zwrot nadpłaty (pozostała ona na koncie ZUS do rozliczenia) wtedy korektę rocznego rozliczenia składki zdrowotnej składał najdalej do dnia 01.07.2026 r., a jeżeli nie złożył jej w tym terminie wtedy pozostaje ostatni tryb złożenia korekty, a więc do 5 lat. Mówi o tym art. 81 ust. 2y ustawy o NFZ.

Ostatnia możliwość złożenia korekty rocznego rozliczenia składki zdrowotnej dotyczy złożenia jej po dniu 01.07.2026r., ale nie dalej niż w ciągu 5 lat licząc od dnia, w którym upłynął termin na opłacenie rocznej składki zdrowotnej, a więc za 2025 r. korektę można złożyć do 20 maja 2031 r. Omówienie zasad korekty rocznego rozliczenia składki zdrowotnej przedstawiono w poniższej tabeli.

W tym miejscu należy podkreślić jeszcze jedną rzecz. Gdy przedsiębiorca skorygował zeznania roczne PIT-36 albo PIT-36L za 2025 r. wówczas obowiązkowo musi złożyć korektę rocznego rozliczenia składki zdrowotnej za 2025 r., jeżeli w PIT zmianie uległy:

1. przychody z działalności gospodarczej lub
2. koszty działalności gospodarczej,
3. zapłacone składki ZUS społeczne odliczone od dochodu.

Przypadki obowiązkowej korekty miesięcznych deklaracji ZUS za 2025 rok na gruncie korekty rocznej składki zdrowotnej

Przedsiębiorcy nie są zobligowani do korekty miesięcznych deklaracji ZUS w trakcie tego roku z uwagi na nieprawidłową wysokość przychodów i kosztów w którymś z miesięcy. Po prostu w kolejnym miesiącu ujmują prawidłową wysokość przychodów i kosztów narastająco a różnice zostaną wykazane w rocznym rozliczeniu składki zdrowotnej.

Niemniej występują i takie przypadki, w których przedsiębiorcy stosujący zasady ogólne muszą wraz z korektą rocznego rozliczenia składki zdrowotnej złożyć korekty miesięcznych deklaracji ZUS, w których zauważą błędy dotyczące miesięcznej składki zdrowotnej.

Mowa tu o przypadkach, w których:

1. dokonano korekty zeznania rocznego PIT-36 (skala podatkowa) albo PIT-36L (podatek liniowy) za 2025 r.,
2. w miesięcznych deklaracjach ujęto nieprawidłowy tytułu do ubezpieczeń,
3. zmiany w kwotach remanentu,
4. dokonano zmiany formy opodatkowania w trakcie roku np. w okoliczności likwidacji działalności i otwarcia nowej w tym samym roku,
5. pozostałe kwestie.

Jedyną aktualnie opcją zmiany formy opodatkowania w trakcie roku jest dokonanie w tym samym roku:

1. likwidacji działalności gospodarczej (CEIDG), oraz
2. otwarcie nowej działalności (CEIDG).

Przedsiębiorca w deklaracjach ZUS wykazuje wówczas dwa okresy prowadzenia działalności gospodarczej z wybraną w tym czasie formą opodatkowania, czyli:

• od początku roku (albo w trakcie roku) do zamknięcia firmy – poprzednia forma opodatkowania, oraz
• od rejestracji nowej firmy do końca danego roku – zmieniona, nowa forma opodatkowania.

Przykład 1

Przedsiębiorca stosuje skalę podatkową jako formę opodatkowania dochodu z działalności gospodarczej zarówno w 2025 r. jak i nadal w 2026 r. Remanent na dzień 31.12.2024 r. oraz na dzień 31.12.2025 r. okazał się błędnie sporządzony. Został on ujęty już odpowiednio w rozliczeniu za 12/2024 r. oraz za 12/2025 r.

Po dokonaniu rocznego rozliczenia składki zdrowotnej przedsiębiorca będzie musiał skorygować:

1. zeznanie roczne PIT-36 za 2024 r. oraz za 2025 r.,
2. roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2024 r. oraz za 2025 r.,
3. miesięczne deklaracje ZUS za okres 01/2025 r. (składka zdrowotna obliczona na podstawie dochodu za 12/2024 r.) oraz za 01/2026 r. (składka zdrowotna obliczona na podstawie dochodu za 12/2025 r.).

Przykład 2

Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą i stosujący skalę podatkową, jako formę opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej poprawił błędne koszty uzyskania przychodu poprzez korektę zeznania rocznego PIT-36 za 2025 r. Złożył już także roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2025 r.

W tym wypadku przedsiębiorca musi złożyć korektę:

1. zeznania rocznego PIT-36 za 2025 r., oraz
2. rocznego rozliczenia składki zdrowotnej za 2025 r.,
3. deklaracje ZUS za miesiące, w którym wystąpiła błędna kwota kosztów.

Pierwszy przychód w roku i brak obliczania składki zdrowotnej według zmienionej formy opodatkowania

Jeżeli przedsiębiorca chce w nowym roku zmienić formę opodatkowania dokonuje tego do 20-go dnia miesiąca następnego po miesiącu uzyskania pierwszego przychodu w trakcie tego nowego roku.

W tej sytuacji musi on pamiętać, iż nawet, gdy przy końcu roku uzyska pierwszy przychód i dokona zmiany formy opodatkowania na ten rok to i tak od pierwszego miesiąca roku składkowego musi ustalać miesięczną składkę zdrowotną już według zasad właściwych dla nowej formy opodatkowania. Inaczej będzie zmuszony do sporządzenia korekt miesięcznych deklaracji ZUS od początku roku składkowego aż do ostatniego miesiąca, w którym obliczał składkę zdrowotna według poprzedniej formy opodatkowania.

Należy zaznaczyć, iż brak korekty rocznego rozliczenia składki zdrowotnej w przypadku obowiązku jej złożenia może skutkować nałożeniem kary grzywny przez ZUS, ale to nie wszystko. Poza doliczeniem odsetek od zaległości ZUS może naliczyć dodatkową opłatą sankcyjną wynoszącą do 100% należnych a nieopłaconych składek.

Wynik rocznego rozliczenia składki zdrowotnej albo jego korekty– co można zrobić?

Roczne rozliczenie składki zdrowotnej jak i korekta tego rozliczenia może spowodować, iż przedsiębiorca będzie zobligowany do dopłacenia składki zdrowotnej. Niekiedy roczne rozliczenie składki zdrowotnej, jak i jego korekta, może wykazać nadpłatę rocznej składki zdrowotnej.

Autor:

Krzysztof Ulicki

Źródła:

Ustawa z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592).

Ustawa z dnia 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 843).

Ustawa z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 199).

Ustawa z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461).

Wyjaśnienia ZUS

Ustawa z dnia 29.08.1997 - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111).

https://stat.gov.pl/