Wielu przedsiębiorców korzysta z różnego rodzaju dostępnych preferencji podatkowych. Jedną z takich preferencji jest status małego podatnika VAT. Dostarcza on podatnikom wiele wymiernych korzyści, ale jednocześnie wymaga spełnienia ustawowych warunków.
Co wiąże się z posiadaniem statusu małego podatnika VAT? Co konkretnie daje ten status podatkowy? Kto może go posiadać w 2026 roku, a kto nie?
|
Spis treści:
- Co oznacza status małego podatnika VAT
- Limit małego podatnika VAT
- Kwartalne rozliczenie podatku VAT
- Metoda kasowa VAT u małego podatnika VAT
|
Co oznacza status małego podatnika VAT
Zgodnie z art. 2 pkt 25 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775 zwaną dalej podatnikiem VAT) małym podatnikiem VAT jest podatnik podatku od towarów i usług (podatnik VAT):
- u którego wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 2 mln EUR,
- prowadzący przedsiębiorstwo maklerskie, zarządzający funduszami inwestycyjnymi, zarządzający alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, będący agentem, zleceniobiorcą lub inną osobą świadczącą usługi o podobnym charakterze, z wyjątkiem komisu - jeżeli kwota prowizji lub innych postaci wynagrodzenia za wykonane usługi (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 45 tys. EUR
- przy czym przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1 000 zł.
Podatnik VAT, który posiada status małego podatnika VAT może korzystać z kilku przywilejów, które zaprezentowano w poniższej tabeli.
| Przywileje małego podatnika VAT w 2026 roku |
| Lp. |
Rodzaj preferencji |
| 1. |
Kwartalne rozliczenie podatku VAT |
| 2. |
Możliwość rozliczania podatku VAT według metody kasowej |
Limit małego podatnika VAT
Kto może być małym podatnikiem VAT w 2026 roku?
|
UWAGA!
Mały podatnik VAT w 2026 roku to podatnik (VAT):
- u którego wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku VAT) nie przekroczyła w 2025 roku (w poprzednim roku podatkowym) kwoty odpowiadającej równowartości 2 mln EUR.
Mały podatnik VAT w 2026 roku to także podatnik (VAT):
- prowadzący przedsiębiorstwo maklerskie,
- zarządzający funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi,
- będący agentem, zleceniobiorcą lub inną osobą świadczącą usługi o podobnym charakterze, z wyjątkiem komisu
- jeżeli kwota prowizji lub innych postaci wynagrodzenia za wykonane usługi (wraz z kwotą podatku VAT) nie przekroczyła w 2025 roku (w poprzednim roku podatkowym) kwoty odpowiadającej równowartości 45 tys. EUR. |
Ile wynoszą limity małego podatnika VAT w 2026 roku w przeliczeniu na polskie złote?
| Limity małego podatnika VAT w 2026 roku |
| Podatnik |
Podatnik prowadzący przedsiębiorstwo maklerskie, zarządzający funduszami inwestycyjnymi, zarządzający alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, będący agentem, zleceniobiorcą lub inną osobą świadczącą usługi o podobnym charakterze, z wyjątkiem komisu |
| Podatnik, u którego wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku VAT) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym – w 2025 roku kwoty |
Kwota prowizji lub innych postaci wynagrodzenia za wykonane usługi (wraz z kwotą podatku VAT) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym – w 2025 roku kwoty |
| 8 517 000 zł |
192 000 zł |
Powyższe limity uprawniające do korzystania ze statusu małego podatnika VAT w 2026 r. zostały obliczone w oparciu średni kurs ogłoszony przez NBP dla waluty EUR zawarty w tabeli nr 190/A/NBP/2025 z dnia 01.10.2025r. (pierwszy roboczy dzień października 2025 r), który wyniósł 4,2586 zł.
Kwartalne rozliczenie podatku VAT
Mali podatnicy VAT (czynni podatnicy VAT) mogą wybrać kwartalne rozliczenie podatku VAT. Polega ono na tym, że:
- składają ewidencję JPK_V7K miesięcznie (nie kwartalnie),
- za ostatni miesiąc każdego kwartału kalendarzowego składają ewidencję i deklarację JPK_/V7K, czyli za poprzedni kwartał kalendarzowy,
- opłacają podatek VAT za poprzedni kwartał kalendarzowy.
W jakich terminach?
W 2026 roku występują następujące terminy płatności kwartalnego podatku VAT:
- za 1 kwartał 2026r. w terminie do 27 kwietnia 2026r.,
- za 2 kwartał 2026r. w terminie do 27 lipca 2026r.,
- za 3 kwartał 2026r. w terminie do 26 października 2026r.,
- za 4 kwartał 2026r. w terminie do 25 stycznia 2027r.
|
UWAGA!
Podatnik, który dokonuje transakcji takich jak:
- wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów,
- świadczenie usług na rzecz kontrahentów z UE,
- wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów
- niezależnie od kwartalnego rozliczenia podatku VAT ma obowiązek składania informacji podsumowującej VAT-UE za każdy miesiąc, w którym wystąpiły ww. transakcje.
Oczywiście ww. transakcje rejestruje w każdym miesiącu, w którym one wystąpiły w ewidencji JPK_V7X. |
Wybór kwartalnego rozliczenia podatku VAT wymaga złożenia formularza VAT-R w trybie aktualizacji w terminie nie dalszym niż 25-ty dzień drugiego miesiąca kwartału, za który po raz pierwszy będzie złożona deklaracja JPK_V7K.
Metoda kasowa VAT u małego podatnika VAT
Mały podatnik VAT ma możliwość wyboru specjalnego trybu rozliczania podatku VAT. Tryb ten nazywa się metodą kasową VAT a zasady jej funkcjonowania zostały zawarte w art. 21 ustawy o VAT.
Metoda ta polega na tym, iż obowiązek opodatkowania VAT w odniesieniu do dokonywanej przez podatnika sprzedaży towarów lub usług powstaje:
- z dniem otrzymania całości lub części zapłaty (zaliczki) – w przypadku sprzedaży na rzecz czynnego podatnika VAT,
- z dniem otrzymania całości lub części zapłaty (zaliczki), nie później niż 180-go dnia, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi – w przypadku dokonania dostawy towarów lub świadczenia usług na rzecz podatnika innego niż czynny podatnik VAT (czyli na rzecz podatnika zwolnionego z VAT).
Co więcej, mały podatnik VAT stosujący metodę kasową odlicza podatek VAT naliczony z otrzymanej faktury zakupu dopiero po jej zapłacie tzn. w części albo w całości. Mały podatnik VAT może wybrać metodę kasową VAT poprzez złożenie formularza VAT-R do właściwego urzędu skarbowego w trybie aktualizacji w terminie do końca miesiąca poprzedzającego okres, za który podatnik będzie stosował tę metodę.
Stosowanie metody kasowej wiąże się także z kwartalnym rozliczeniem VAT.
Mały podatnik VAT może zrezygnować z metody kasowej, nie wcześniej jednak niż po upływie 12 miesięcy, w trakcie których rozliczał się tą metodą, po uprzednim złożeniu formularza VAT-R do właściwego urzędu skarbowego, w terminie do końca kwartału, w którym stosował tę metodę. Na koniec warto jeszcze wspomnieć o tym, że mały podatnik VAT utraci prawo do rozliczania podatku VAT metodą kasową, począwszy od rozliczenia za miesiąc następujący po kwartale, w którym przekroczył kwotę limitu małego podatnika VAT obowiązującą na dany rok podatkowy.
Status małego podatnika VAT z pewnością przynosi wiele korzyści mikroprzedsiębiorcom. Niemniej każdy przedsiębiorca musi indywidualnie rozpatrzyć przypadek swojej działalności na gruncie korzystania ze statusu małego podatnika VAT.
Autor:
Krzysztof Ulicki
Źródła:
Ustawa z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
Ustawa z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775).
Ustawa z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 1059).
Ustawa z dnia 6.03.2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236).
Archiwum kursów średnich.