Kiedy można zmienić formę opodatkowania w 2026 roku? To pytanie bardzo często pada w każdym nowym roku. Praktyczne odpowiedzi w tym zakresie przedstawiono w niniejszej publikacji.
Co więcej jest jeden przypadek, w którym można zmienić formę opodatkowania w trakcie roku. Jaki to przypadek?
|
Spis treści:
- Zmiana formy opodatkowania u osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą
- Dostępne w 2026 roku formy opodatkowania przychodów z działalności osób fizycznych
- Jak i kiedy w 2026 roku dokonać zmiany formy opodatkowania przychodów z działalności osób fizycznych
|
Zmiana formy opodatkowania u osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą
Zmiana formy opodatkowania jest bardzo ważnym punktem odniesienia podatkowego w każdej działalności gospodarczej. Ze zmianą formy opodatkowania wiąże się zmiana stawki podatkowej, korzyści w postaci odliczeń ulg podatkowych, możliwość ujęcia kosztów uzyskania przychodów lub jej brak, odliczenia w zakresie zapłaconych składek ZUS czy korzystanie z innych profitów np. kwoty wolnej od podatku. Co więcej zmiana formy opodatkowania może wiązać się z dodatkowymi obowiązkami, które musi wypełnić przedsiębiorca.
W przypadku podatników zmieniających formę opodatkowania z ryczałtu na skalę podatkową bądź podatek liniowy występuje obowiązek zaprowadzenia ewidencji środków trwałych. Wiąże się to z wykazaniem posiadanych środków trwałych i ustaleniem dla nich prawidłowej wartości początkowej. Natomiast na cele ujmowania odpisów amortyzacyjnych w kosztach działalności wartość ta (będąca podstawą odpisów) musi być pomniejszona o wartość odpisów amortyzacyjnych przypadających na okres opodatkowania ryczałtem.
Dostępne w 2026 roku formy opodatkowania przychodów z działalności osób fizycznych
W nawiązaniu do art. 9a ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 zwanej dalej ustawą o PDOF) osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą mogą w 2026 roku wybrać następujące formy opodatkowania:
- skala podatkowa – podstawowa forma opodatkowania, w której opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlega dochód (przychody – koszty), stawki podatkowe 12% w przypadku dochodu powyżej 30 000 zł i poniżej 120 000 zł oraz 32% w przypadku dochodu wyższego niż 120 000 zł, występuje kwota dochodu wolnego od podatku – 30 000 zł, możliwość odliczenia wszystkich dostępnych ulg podatkowych, także zapłaconych składek ZUS społecznych i poniesionych w 5 ostatnich latach strat podatkowych,
- podatek liniowy - forma opodatkowania, w której opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlega dochód (przychody – koszty) według stałej stawki 19% niezależnie od wysokości dochodu, nie występuje tutaj kwota dochodu wolnego od podatku, istnieje natomiast możliwość odliczenia większości dostępnych ulg podatkowych, także zapłaconych składek ZUS społecznych a także zdrowotnej, ale do ustawowego limitu (14 100 zł), istnieje też możliwość odliczenia poniesionych w 5 ostatnich latach strat podatkowych,
- ryczałt ewidencjonowany – szczególna forma opodatkowania nieuwzględniająca kosztów uzyskania przychodów, opodatkowaniu podlega uzyskany przychód pomniejszony o zapłacone składki ZUS społeczne, 50% zapłaconej zdrowotnej, stawki podatkowe zależą od rodzaju sprzedawanych towarów lub usług, istnieje też możliwość odliczenia poniesionych w 5 ostatnich latach strat podatkowych jak i odliczenia niektórych ulg podatkowych.
W 2026 roku nie ma możliwości wyboru karty podatkowej. Podatnicy, którzy kontynuują działalność i stosują kartę podatkową mogą wciąż z niej korzystać. Jeżeli jednak zmieniliby formę opodatkowania na inną a następnie chcieliby powrócić do karty podatkowej to już nie mogą tego zrealizować.
Kim są Osoby fizyczne prowadzące działalność. Powyższe formy opodatkowania mogą wybrać:
- osoby fizyczne samodzielnie prowadzące działalność gospodarczą (także z pracownikami, zleceniobiorcami, osobami współpracującymi),
- wspólnicy spółki cywilnej (ryczałt tylko w przypadku, kiedy wszyscy wspólnicy spółki to osoby fizyczne),
- wspólnicy spółki jawnej niebędącej podatnikiem CIT (ryczałt tylko w przypadku, kiedy wszyscy wspólnicy spółki to osoby fizyczne),
- wspólnicy spółki partnerskiej (tylko skala podatkowa albo podatek liniowy).
Wspólnicy pozostałych spółek nie mogą wybrać powyższych form opodatkowania, bowiem ich źródło przychodu na gruncie PIT nie klasyfikuje się jako działalność gospodarcza, a jako udział w zyskach spółek.
Jak i kiedy w 2026 roku dokonać zmiany formy opodatkowania przychodów z działalności osób fizycznych
W 2026 roku występują aktualne możliwości wyboru / zmiany formy opodatkowania przychodów z działalności gospodarczej osiąganych przez osoby fizyczne. Wyboru formy opodatkowania dokonują osoby fizyczne rozpoczynające działalność gospodarczą w danym roku podatkowym. Zmiany formy opodatkowania dokonują osoby fizyczne kontynuujące prowadzenie działalności w 2026 roku.
|
Sposoby wyboru / zmiany formy opodatkowania w 2026 roku
Dotyczy przypadków zmiany:
1) ze skali podatkowej albo z podatku liniowego na ryczałt,
2) z ryczałtu na skalę podatkową albo na podatek liniowy
|
| Lp. |
Wykaz metod |
Termin dokonania wyboru / zmiany formy opodatkowania |
| 1. |
Złożenie / aktualizacja wniosku CEIDG przez internet |
- do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik w 2026 roku uzyskał pierwszy przychód z działalności, lub
- do końca roku podatkowego, jeśli pierwszy przychód z działalności podatnik uzyskał w grudniu danego roku podatkowego (dotyczy podatku liniowego i ryczałtu ewidencjonowanego)
|
| 2. |
Złożenie / aktualizacja wniosku CEIDG w urzędzie miasta / gminy i miasta osobiście |
| 3. |
Złożenie / aktualizacja wniosku CEIDG poprzez wysyłkę listem poleconym do urzędu miasta / gminy – podpisanie wniosku CEIDG poświadczone notarialnie |
| 4. |
Złożenie pisemnego oświadczenia o wyborze formy opodatkowania przez internet (e-PUAP, e-Doręczenia) do urzędu skarbowego |
| 5. |
Złożenie pisemnego oświadczenia o wyborze formy opodatkowania poprzez wysłanie listu poleconego do urzędu skarbowego |
| 6. |
Złożenie pisemnego oświadczenia o wyborze formy opodatkowania osobiście w urzędzie skarbowym |
Jeżeli w 2025 roku podatnik stosował kartę podatkową i w 2026 roku chce dokonać rezygnacji z tej formy opodatkowania i dokonać wyboru innej formy opodatkowania to musi tego dokonać najdalej 20 stycznia 2026r.
|
UWAGA!
Dokonany wybór sposobu opodatkowania, dotyczy również lat następnych, chyba, że podatnik dokona w powyżej przedstawionych terminach zmiany formy opodatkowania. |
Jeżeli podatnik złoży wniosek CEIDG albo oświadczenie o wyborze formy opodatkowania po ww. ustawowych terminach wówczas nie wywoła to żadnych skutków prawnych. W trakcie roku (po 20. dniu miesiąca następnego po uzyskaniu pierwszego przychodu z działalności) nie ma możliwości zmiany formy opodatkowania. Wyjątkiem od reguły jest likwidacja, wyrejestrowanie działalności i otworzenie nowej działalności w tym samym roku.
Autor:
Krzysztof Ulicki
Źródła:
Ustawa z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163).
Ustawa z dnia 29.08.1997 - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
Ustawa z dnia 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071)
Ustawa z dnia 20.11.1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 843).
Ustawa z dnia 6.03.2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2025 r. poz. 1480).
Ustawa z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350).
Ustawa z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1461).
