string(3) "545"

Zaliczka na poczet dywidendy: wypłata i rozliczenie

Opublikowano:

Zaliczka na poczet dywidendy pozwala właścicielom spółki sięgnąć po część zysku przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego. Nie jest jednak swobodnym transferem środków – kodeks spółek handlowych (k.s.h.) obwarowuje ją kilkoma warunkami, których naruszenie oznacza obowiązek zwrotu pieniędzy i osobistą odpowiedzialność zarządu. W estońskim CIT zaliczka staje się dodatkowo narzędziem optymalizacji podatkowej, ale tylko wtedy, gdy spółka nie pomyli się w stawce ryczałtu ani w momencie poboru PIT.

 

Spis treści:

  1. Czym różni się zaliczka od dywidendy
  2. Warunki wypłaty w spółce z o.o.
  3. Limit kwotowy: wzór ustawowy
  4. Procedura krok po kroku
  5. Zwrot zaliczki: dwa reżimy odpowiedzialności korporacyjnej
  6. Kiedy lepiej wstrzymać wypłatę
  7. Spółka akcyjna i prosta spółka akcyjna: ważne różnice
  8. Cztery pytania przed wypłatą
  9. Skutki podatkowe wypłaty, otrzymania i zwrotu zaliczki
  10. Skutki podatkowe po stronie spółki
  11. Skutki podatkowe po stronie wspólnika
  12. Skutki podatkowe zwrotu zaliczki

 

Czym różni się zaliczka od dywidendy

Dywidenda jest skutkiem uchwały zgromadzenia wspólników o podziale zatwierdzonego zysku. Zaliczka na poczet dywidendy to wypłata wcześniejsza – zarząd wypłaca wspólnikom część zysku przewidywanego za bieżący rok obrotowy, zanim wspólnicy formalnie go podzielą. W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością instytucję tę regulują art. 194 i art. 195 k.s.h., w spółce akcyjnej – art. 348 i 349 k.s.h., a w prostej spółce akcyjnej – art. 300(15) § 5 k.s.h.

Różnica nie sprowadza się wyłącznie do nazewnictwa. Dywidenda jest świadczeniem definitywnym; zaliczka – warunkowym. Jeśli po zamknięciu roku okaże się, że spółka poniosła stratę albo jej zysk był niższy niż suma wypłaconych zaliczek, wspólnicy muszą je zwrócić. Zaliczka może być finansowana z węższego katalogu źródeł: wyłącznie z zysku bieżącego roku oraz z kapitałów rezerwowych utworzonych z zysku. Na zaliczkę nie można przeznaczyć ani niepodzielonych zysków z lat ubiegłych, ani środków z kapitału zapasowego – są one zarezerwowane dla klasycznej dywidendy (art. 192 k.s.h.).

 

Warunki wypłaty w spółce z o.o.

Dopuszczalność wypłaty zaliczki w spółce z o.o. wymaga łącznego spełnienia kilku przesłanek (zob art. 194-195 i 208 k.s.h.). Ich zignorowanie oznacza, że wypłata jest bezprawna, a zarząd odpowiada solidarnie z odbiorcą za zwrot środków (art. 198 k.s.h.).

  1. Umowa spółki musi wprost upoważniać zarząd do wypłaty zaliczki. Bez takiego zapisu operacja nie ruszy – nie wystarczy uchwała zgromadzenia wspólników.
  2. Zatwierdzone sprawozdanie finansowe za poprzedni rok obrotowy musi wykazywać zysk. W pierwszym roku działalności spółki wypłata zaliczki jest wykluczona.
  3. W okresie od końca poprzedniego roku obrotowego spółka musi osiągnąć zysk bieżący – ustalony na podstawie rachunku zysków i strat sporządzonego według zasad rocznego sprawozdania.
  4. Spółka faktycznie dysponuje środkami na wypłatę – chodzi o realną płynność, nie tylko o księgowy zysk.
  5. Zarząd podejmuje uchwałę określającą kwotę zaliczki, listę uprawnionych i termin wypłaty.

 

Limit kwotowy: wzór ustawowy

Maksymalną kwotę zaliczki wyznacza art. 195 § 1 k.s.h. Zgodnie z tym przepisem zaliczka nie może przekraczać połowy zysku osiągniętego od końca poprzedniego roku obrotowego, wykazanego w sprawozdaniu finansowym, powiększonego o niewypłacone zyski z lat ubiegłych przeniesione na kapitały rezerwowe przeznaczone do podziału, którymi zarząd może dysponować, oraz pomniejszonego o niepokryte straty i udziały własne.

 

Przykład:

Przy zysku bieżącym w wysokości 300 tys. zł i kapitale rezerwowym utworzonym z zysku w wysokości 500 tys. zł, którym zarząd może dysponować, oraz przy braku strat i udziałów własnych, maksymalna zaliczka wyniesie 650 tys. zł. To połowa zysku bieżącego, czyli 150 tys. zł, powiększona o cały kapitał rezerwowy. Dysponowanie kapitałem rezerwowym wymaga przy tym upoważnienia w umowie spółki albo w uchwale wspólników tworzącej ten kapitał.

Zaliczka może być wypłacana kilkakrotnie w ciągu roku, ale każda kolejna wymaga ponownego przeliczenia limitu z uwzględnieniem wcześniejszych wypłat. Zysk bieżący nie powinien być szacowany „na wyczucie”. Zarząd powinien dysponować śródrocznym rachunkiem zysków i strat sporządzonym według zasad porównywalnych z rocznym sprawozdaniem finansowym.

 

Procedura krok po kroku

Bezpieczna wypłata zaliczki w spółce z o.o. obejmuje kilka następujących po sobie czynności. W spółce akcyjnej dochodzi do nich zgoda rady nadzorczej oraz ogłoszenie o planowanej wypłacie na co najmniej cztery tygodnie przed jej rozpoczęciem.

  1. Weryfikacja umowy spółki i zatwierdzonego sprawozdania finansowego za poprzedni rok obrotowy.
  2. Sporządzenie śródrocznego rachunku zysków i strat oraz obliczenie limitu z art. 195 § 1 k.s.h.
  3. Analiza płynności – prognoza przepływów pieniężnych na najbliższe miesiące.
  4. Uchwała zarządu z kwotą zaliczki, listą uprawnionych i terminem wypłaty.
  5. Ustalenie skutków podatkowych z uwzględnieniem formy opodatkowania spółki oraz statusu podatkowego wspólnika. W klasycznym CIT spółka co do zasady pobiera zryczałtowany podatek przy wypłacie. W estońskim CIT kwestia momentu poboru PIT od zaliczki wymaga obecnie szczególnej ostrożności.
  6. Terminowe wykonanie obowiązków płatnika i obowiązków deklaracyjnych właściwych dla danego modelu opodatkowania oraz statusu wspólnika.
  7. Ujęcie w księgach rachunkowych: Wn „Rozliczenie wyniku finansowego” / Ma „Rozrachunki z udziałowcami”; prezentacja w bilansie w pasywach jako pozycja A „Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego” ze znakiem ujemnym.

 

Zwrot zaliczki: dwa reżimy odpowiedzialności korporacyjnej

Kodeks spółek handlowych zna dwie odrębne podstawy zwrotu zaliczki. Pierwsza, z art. 195 § 1¹ k.s.h., dotyczy zaliczki wypłaconej legalnie, ale nieznajdującej pokrycia w rocznym wyniku. W razie straty wspólnik zwraca całą otrzymaną kwotę; jeżeli zysk roczny był niższy niż suma zaliczek – zwraca nadwyżkę ponad przypadający mu udział w zysku. Roszczenie spółki powstaje z chwilą sporządzenia sprawozdania finansowego i nie wymaga uchwały.

Druga podstawa, art. 198 k.s.h., dotyczy wypłaty dokonanej wbrew prawu – np. bez upoważnienia w umowie spółki, bez zysku w poprzednim roku albo ponad ustawowy limit. Tu konsekwencje są surowsze: wspólnik zwraca nienależnie otrzymaną kwotę, a członkowie organów spółki, którzy ponoszą odpowiedzialność za taką wypłatę, odpowiadają solidarnie z odbiorcą. Dodatkowo mogą zostać obciążeni także pozostali wspólnicy – do wysokości niezbędnej dla pokrycia kapitału zakładowego. Nie jest jednak bezpieczne ujmowanie tej odpowiedzialności w ten sposób, że w każdym wypadku ma ona całkowicie obiektywny charakter i nie wymaga badania roli konkretnej osoby. Pewne jest natomiast, że sama uchwała wspólników nie zwalnia członka zarządu z odpowiedzialności za bezprawną wypłatę. Tak ujmowano to także na tle art. 192 kodeksu handlowego w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 14 marca 2001 r., sygn. akt I ACa 51/01, OSA 2001, nr 5, poz. 26.

 

Kiedy lepiej wstrzymać wypłatę

Legalność wypłaty i jej biznesowa zasadność to dwie różne kwestie. Zarząd powinien rozważyć odroczenie zaliczki, gdy:

  • wynik bieżącego roku jest sezonowy lub mocno wahliwy, a zysk śródroczny może nie przetrwać do zamknięcia roku,
  • planowane są istotne inwestycje lub refinansowanie zadłużenia, które zmniejszają bufor płynności,
  • między wspólnikami toczy się spór korporacyjny – dochodzenie ewentualnego zwrotu będzie wówczas trudniejsze,
  • treść upoważnienia w umowie spółki budzi wątpliwości – zmiana umowy jest tańsza niż spór z fiskusem i byłymi wspólnikami.

 

Przykład:

Spółka wykazuje dobry wynik po trzech kwartałach i formalnie mogłaby wypłacić zaliczkę, ale na czwarty kwartał planuje duży zakup maszyn finansowany częściowo kredytem. W takiej sytuacji sama zgodność z limitem z art. 195 § 1 k.s.h. może nie wystarczyć. Bezpieczniej wstrzymać wypłatę, jeśli mogłaby ona nadmiernie osłabić płynność przed inwestycją i oznaczać ryzyko późniejszego zwrotu zaliczek.

 

Spółka akcyjna i prosta spółka akcyjna: ważne różnice

W spółce akcyjnej zaliczka wymaga upoważnienia w statucie (art. 349 § 1 k.s.h.) oraz zgody rady nadzorczej. Warunkiem wypłaty jest to, by zatwierdzone sprawozdanie finansowe za poprzedni rok obrotowy wykazywało zysk. Z kolei limit zaliczki ustala się na podstawie sprawozdania finansowego wykazującego zysk osiągnięty od końca poprzedniego roku obrotowego, które musi zostać zbadane przez biegłego rewidenta. Zarząd ogłasza planowaną wypłatę co najmniej cztery tygodnie przed rozpoczęciem wypłat, wskazując dzień sporządzenia sprawozdania, kwotę przeznaczoną do wypłaty, dzień wypłaty oraz dzień ustalenia uprawnionych (art. 349 § 4 k.s.h.). Konsekwencje wypłaty wbrew prawu określa art. 350 k.s.h.

W prostej spółce akcyjnej instytucję zaliczki reguluje art. 300(15) § 5 k.s.h. Upoważnienie dla zarządu musi wynikać z umowy spółki, ale ustawa wprost zastrzega, że zaliczka nie może być wypłacana z kapitału akcyjnego – PSA nie ma bowiem klasycznego kapitału zakładowego, lecz właśnie ten specyficzny instrument ochronny.

 

Najważniejsze różnice proceduralne

 

Kryterium Spółka z o.o. Spółka akcyjna Prosta spółka akcyjna
Podstawa prawna art. 194–195 k.s.h. art. 348–350 k.s.h. art. 300(15) § 5 k.s.h.
Podstawa upoważnienia umowa spółki statut umowa spółki
Zgoda rady nadzorczej nie (chyba że umowa spółki ją przewiduje) wymagana nie (chyba że umowa spółki ją przewiduje)
Badanie sprawozdania przez biegłego rewidenta gdy wynika z przepisów o rachunkowości wymagane gdy wynika z przepisów o rachunkowości
Ogłoszenie z wyprzedzeniem nie min. cztery tygodnie nie
Ograniczenie kapitałowe zakaz finansowania z kapitału zapasowego zakaz finansowania z kapitału zapasowego zakaz wypłaty z kapitału akcyjnego

 

Cztery pytania przed wypłatą

Zaliczka na poczet dywidendy działa dobrze wtedy, gdy zarząd traktuje ją jak operację prawną, a nie zwykły przelew do właścicieli. Przed każdą wypłatą warto odpowiedzieć na cztery pytania:

  1. czy umowa lub statut pozwala na wypłatę,
  2. czy poprzedni rok zakończył się zatwierdzonym zyskiem,
  3. jaka jest maksymalna dopuszczalna kwota zgodnie z art. 195 § 1 k.s.h. (odpowiednio art. 348 § 2 lub art. 30015 § 5 k.s.h.),
  4. czy po wypłacie spółka zachowa bezpieczeństwo finansowe.

Jeżeli na którekolwiek z tych pytań odpowiedź nie jest jednoznaczna, lepiej poczekać na pełną dywidendę po zatwierdzeniu sprawozdania.

 

Skutki podatkowe wypłaty, otrzymania i zwrotu zaliczki

Wypłata zaliczki na poczet dywidendy to zdarzenie podatkowe, które dotyczy dwóch podmiotów: spółki wypłacającej (jako podatnika CIT i jednocześnie płatnika) oraz wspólnika otrzymującego wypłatę. Zakres obowiązków po każdej ze stron zależy od formy opodatkowania spółki (klasyczny CIT czy ryczałt od dochodów spółek) oraz od statusu podatkowego wspólnika (osoba fizyczna na PIT czy osoba prawna na CIT). Osobno oceniane są skutki ewentualnego zwrotu zaliczki.

 

Skutki podatkowe po stronie spółki

W klasycznym CIT wypłata zaliczki nie wywołuje po stronie spółki samodzielnych skutków w podatku dochodowym: wypłata nie stanowi kosztu uzyskania przychodu, nie pomniejsza podstawy opodatkowania i nie wpływa na CIT należny od zysków spółki. Spółka występuje jednak w roli płatnika – pobiera zryczałtowany podatek od wypłaty, wpłaca go do urzędu skarbowego i składa odpowiednie deklaracje, zależnie od statusu podatkowego wspólnika.

Inaczej wygląda sytuacja w estońskim CIT. Zgodnie z art. 28m ust. 2 ustawy o CIT do wypłaty zaliczki na poczet przewidywanej dywidendy stosuje się odpowiednio przepisy o dochodzie z tytułu podzielonego zysku, co oznacza, że po stronie spółki powstaje odrębny obowiązek zapłaty ryczałtu. Spółka płaci ryczałt według stawki 10 proc. albo 20 proc., zależnie od swojego statusu podatkowego. Termin zapłaty ustala się z odpowiednim zastosowaniem art. 28t ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, a więc co do zasady do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym podjęto uchwałę stanowiącą podstawę wypłaty zaliczki.

 

Przykład:

Jeżeli rok podatkowy spółki z o.o. pokrywa się z rokiem kalendarzowym, to od zaliczek wypłaconych w 2026 r. ryczałt powinien zostać rozliczony do 31 marca 2027 r. w deklaracji CIT-8E.

W 2026 r. o statusie małego podatnika decyduje wartość przychodu ze sprzedaży osiągniętego w 2025 r. wraz z kwotą należnego VAT, nieprzekraczająca 8 517 000 zł. Kwota ta wynika z przeliczenia równowartości 2 mln euro według średniego kursu euro NBP z 1 października 2025 r., który wyniósł 4,2586 zł. Praktyczny problem może pojawić się wtedy, gdy status spółki zmieni się między wypłatą zaliczki a późniejszą uchwałą o podziale zysku rocznego. W takiej sytuacji rozliczenie wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ należny ryczałt od wypłaconej zaliczki uwzględnia się następnie przy rozliczeniu CIT-8E od zysku, na poczet którego zaliczka została wypłacona.

 

Skutki podatkowe po stronie wspólnika

Dla wspólnika otrzymanie zaliczki na poczet dywidendy co do zasady oznacza opodatkowanie przychodów z udziału w zyskach osób prawnych. Zakres obowiązków płatnika oraz moment poboru podatku zależą jednak od formy opodatkowania spółki i statusu podatkowego wspólnika. W klasycznym CIT zasady te pozostają względnie stabilne. W estońskim CIT, zwłaszcza po najnowszym orzecznictwie NSA, nie można już natomiast przedstawiać momentu poboru PIT od zaliczki jako kwestii w pełni przesądzonej.

 

Wspólnik będący osobą fizyczną (PIT).

W tym modelu spółka pobiera 19 proc. zryczałtowany podatek w dacie wypłaty zaliczki (art. 30a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 41 ust. 4 ustawy o PIT). Podatek wpłaca się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu poboru (art. 42 ust. 1). Do końca stycznia kolejnego roku spółka składa deklarację PIT-8AR. Wspólnik nie wykazuje tej kwoty w rocznym zeznaniu PIT – zryczałtowany podatek ma charakter ostateczny. W przypadku wspólnika niebędącego polskim rezydentem podatkowym spółka dodatkowo sporządza i przekazuje informację IFT-1R do końca lutego roku następującego po roku podatkowym; na wniosek podatnika informację tę przekazuje się w terminie 14 dni. Stawka podatku może ulec obniżeniu na podstawie właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, pod warunkiem posiadania aktualnego certyfikatu rezydencji.

Wspólnik będący osobą prawną (CIT).

Jeżeli odbiorcą zaliczki jest polska osoba prawna, spółka działa jako płatnik zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z udziału w zyskach osób prawnych. Podatek wpłaca się do 7. dnia miesiąca następującego po miesiącu poboru. Roczną deklaracją płatnika jest w tym przypadku CIT-6R, składana do końca pierwszego miesiąca roku następującego po roku podatkowym, w którym powstał obowiązek zapłaty podatku. Jeżeli odbiorcą jest zagraniczna osoba prawna, właściwą deklaracją jest CIT-10Z, również składana do końca pierwszego miesiąca roku następującego po roku podatkowym, w którym powstał obowiązek zapłaty podatku. Dodatkowo płatnik sporządza i przekazuje informację IFT-2R do końca trzeciego miesiąca roku następującego po roku podatkowym, w którym dokonano wypłaty; obowiązek ten może istnieć także wtedy, gdy na podstawie ustawy albo umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania podatek nie został pobrany.

Kluczową różnicą po stronie wspólnika-osoby prawnej jest możliwość zastosowania zwolnienia dywidendowego z art. 22 ust. 4 ustawy o CIT. Co do zasady wymaga ono, aby odbiorca dywidendy był spółką podlegającą w Polsce albo w innym państwie UE lub EOG opodatkowaniu od całości swoich dochodów, posiadał bezpośrednio nie mniej niż 10 proc. udziałów (akcji) w spółce wypłacającej oraz spełnił warunek dwuletniego, nieprzerwanego posiadania tych udziałów. Nie jest natomiast bezpieczne przedstawianie statusu rzeczywistego właściciela jako ustawowego warunku wprost wynikającego z art. 22 ust. 4 ustawy o CIT. W praktyce płatnik i tak musi zachować daleko idącą ostrożność przy stosowaniu zwolnienia, zwłaszcza ze względu na art. 22c ustawy o CIT oraz aktualną praktykę organów w obszarze WHT.

Estoński CIT i mechanizm odliczenia.

Jeżeli spółka wypłacająca jest opodatkowana ryczałtem od dochodów spółek, wspólnik będący osobą fizyczną co do zasady korzysta z mechanizmu odliczenia przewidzianego w art. 30a ust. 19 ustawy o PIT. Przepis przewiduje pomniejszenie zryczałtowanego PIT o 90 proc. kwoty odpowiadającej iloczynowi udziału wspólnika w zysku i ryczałtu należnego od spółki – gdy spółka jest małym podatnikiem, albo o 70 proc. tej kwoty – gdy spółka stosuje stawkę 20 proc.

Do początku 2026 r. organy podatkowe konsekwentnie przyjmowały, że mechanizm z art. 30a ust. 19 ustawy o PIT może być stosowany już przy wypłacie zaliczki na poczet dywidendy. Stanowisko to potwierdzały interpretacje indywidualne, w tym interpretacja dyrektora KIS z 26 lutego 2026 r. (sygn. 0114-KDIP3-1.4011.1062.2025.2.BS). Po wyroku NSA z 16 kwietnia 2026 r., sygn. akt II FSK 892/23, nie jest już jednak bezpieczne traktowanie poboru PIT przy wypłacie zaliczki w estońskim CIT jako kwestii jednoznacznie przesądzonej. Sam art. 30a ust. 19 ustawy o PIT reguluje mechanizm pomniejszenia podatku, ale nie rozstrzyga wprost momentu jego poboru przy zaliczce. W efekcie ten fragment rozliczeń należy dziś traktować jako obszar sporny, wymagający ostrożnej oceny konkretnego stanu faktycznego. Z perspektywy podatników wyrok NSA należy ocenić jako korzystny, ponieważ osłabia argumentację fiskusa za natychmiastowym poborem PIT już przy wypłacie zaliczki i wzmacnia pogląd, że opodatkowanie powinno być powiązane z definitywnym charakterem świadczenia.

 

Przykład:

Spółka na estońskim CIT wypłaca wspólnikowi zaliczkę na poczet dywidendy. Przed wyrokiem NSA fiskus zakładał, że już przy takiej wypłacie trzeba pobrać PIT od wspólnika. Po wyroku NSA podatnik może natomiast argumentować, że na etapie wypłaty zaliczki PIT nie powinien być jeszcze pobierany, ponieważ świadczenie ma charakter warunkowy. W takim ujęciu spółka rozlicza ryczałt po swojej stronie, a kwestia PIT od wspólnika pozostaje otwarta do czasu, gdy świadczenie stanie się definitywne albo praktyka organów i sądów bardziej się ustabilizuje.

Mechanizm odliczenia z art. 30a ust. 19 ustawy o PIT jest dostępny wyłącznie dla wspólników będących osobami fizycznymi. Wspólnik będący osobą prawną, otrzymujący zaliczkę od spółki na estońskim CIT, rozlicza ją na zasadach ogólnych z art. 22 ustawy o CIT, a ewentualne zwolnienie dywidendowe wynika z art. 22 ust. 4 – odpowiednik mechanizmu 90/70 proc. w CIT nie istnieje.

 

Skutki podatkowe zwrotu zaliczki

Zwrot zaliczki dokonany na podstawie art. 195 § 1¹ lub art. 198 k.s.h. oznacza, że wcześniejsze rozliczenia podatkowe mogą wymagać korekty. W praktyce wchodzą w grę dwa warianty. W pierwszym wspólnik zwraca spółce kwotę netto, a spółka jako płatnik koryguje właściwą deklarację dotyczącą pobranego podatku – co do zasady PIT-8AR, CIT-6R albo CIT-10Z – oraz występuje o stwierdzenie nadpłaty albo o jej zaliczenie na bieżące lub przyszłe zobowiązania. W drugim wspólnik zwraca kwotę brutto, a o zwrot nadpłaconego podatku występuje samodzielnie jako podatnik, składając wniosek o stwierdzenie nadpłaty; przy podatku zryczałtowanym od dywidendy nie należy tego upraszczać do korekty rocznego zeznania. W zależności od statusu odbiorcy i sposobu wcześniejszego rozliczenia korekty mogą wymagać także informacje IFT. Wybór wariantu warto odnotować w uchwale rozliczeniowej.

W estońskim CIT zwrot zaliczki może wymagać także korekty ryczałtu po stronie spółki. Jeżeli ryczałt od tej zaliczki został już rozliczony i zapłacony, co do zasady aktualizuje się potrzeba złożenia korekty CIT-8E oraz wystąpienia o stwierdzenie nadpłaty albo o jej zaliczenie na inne zobowiązania podatkowe. Jeżeli natomiast ryczałt nie został jeszcze wykazany i zapłacony, spółka powinna uwzględnić zwrot zaliczki przy ustalaniu podstawy opodatkowania w deklaracji CIT-8E.

Znacznie gorsze konsekwencje mogą powstać wtedy, gdy zaliczka okazała się nienależna, a wspólnik jej nie zwrócił. W realiach estońskiego CIT organ podatkowy może w takiej sytuacji próbować zakwalifikować wypłatę nie jako zaliczkę na poczet przewidywanej dywidendy, lecz jako inne świadczenie na rzecz wspólnika, w szczególności jako ukryty zysk w rozumieniu art. 28m ust. 3 ustawy o CIT. Taka kwalifikacja nie jest automatyczna, ale ryzyko sporu jest realne, zwłaszcza gdy wypłata ostatecznie nie znajduje pokrycia w zysku i nie została zwrócona. W takim ujęciu ryczałt po stronie spółki mógłby stać się wymagalny wcześniej, tj. co do zasady do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu wypłaty świadczenia, zgodnie z art. 28t ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT. Dodatkowo wspólnik nie korzystałby wtedy z mechanizmu odliczenia przewidzianego dla podzielonego zysku. Dla spółki oznaczałoby to utratę części korzyści podatkowej związanej z ryczałtem.

 

Podsumowanie dla przedsiębiorców

  • Zaliczka na poczet dywidendy nie jest zwykłym przelewem do właścicieli, lecz operacją obwarowaną warunkami z KSH.
  • W spółce z o.o. trzeba sprawdzić przede wszystkim: upoważnienie w umowie spółki, zysk za poprzedni rok, zysk bieżący, limit wypłaty i realną płynność.
  • Jeżeli zaliczka okaże się nienależna albo zbyt wysoka, wspólnik może być zobowiązany do jej zwrotu, a członkowie zarządu mogą ponosić odpowiedzialność.
  • W przypadku wypłaty dokonywanej przez podatnika na estońskim CIT szczególną ostrożność trzeba zachować przy ustalaniu momentu poboru PIT od wspólnika.
  • Przed wypłatą zaliczki warto ocenić nie tylko legalność operacji, lecz także jej wpływ na płynność spółki, planowane inwestycje i ryzyko późniejszych korekt podatkowych.

 

 

 

 

 

Autor:

Sławomir Biliński

 

 

 

Źródła:

Podstawa prawna

  • art. 191–198, art. 348–350, art. 30015 § 5 ustawy z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 18 ze zm.)
  • art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 30a ust. 1 pkt 4 i ust. 19, art. 41 ust. 4 i 4ab, art. 42 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.)
  • art. 7b ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 1 i 4, art. 22c, art. 26 ust. 1 i 3, art. 28m, art. 28o, art. 28t ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 278 ze zm.)
  • art. 53 ust. 5 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 522)

Powołane interpretacje i orzeczenia

  • interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 26 lutego 2026 r., sygn. 0114-KDIP3-1.4011.1062.2025.2.BS
  • interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 13 maja 2024 r., sygn. 0114-KDIP3-1.4011.259.2024.1.BS
  • interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 3 kwietnia 2024 r., sygn. 0115-KDIT1.4011.108.2024.1.MST
  • interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 4 maja 2023 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4010.145.2023.1.OK/PP
  • wyrok WSA w Krakowie z 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 42/23
  • wyrok NSA z 16 kwietnia 2026 r., sygn. akt II FSK 892/23
  • wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 14 marca 2001 r., sygn. akt I ACa 51/01
Podobne artykuły
Inne artykuły
Wersja DEMO - przetestuj za darmo! Załóż konto Systim w 15 sekund!